Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İdealizasyon

İdealization

Tanım

Bir kişinin, nesnenin veya durumun olumlu niteliklerini abartıp kusurlarını yok sayarak zihinsel olarak mükemmel konumuna getirme süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni başladığı romantik ilişkiyi ilk haftalardan itibaren hiçbir kusuru olmayan, hayattaki en kusursuz insanla yaşıyormuş gibi konumlandıran bir danışanın, partnerinin küçük bir hatasında onu tamamen hayal kırıklığı ve değersizlik hissiyle yargılaması.

Derin Analiz

Psikanalitik kuramda ilkel bir savunma mekanizması olarak işlev gören idealizasyon, bireyin nesneye yönelik ambivalans (çelişkili duygular) ve saldırganlık dürtülerinden kaçınmasını sağlar. Ego gelişimi sürecinde, özellikle erken dönem ebeveyn imgelerinin kusursuzlaştırılması, üstbenliğin (superego) temel taşlarından biri olan 'ego-ideal' yapısının şekillenmesinde kritik bir basamaktır. Klinik pratikte, borderline kişilik örgütlenmesinde sıklıkla görülen 'bölünme' (splitting) savunmasının bir uzantısı olarak, nesnelerin ya tamamen iyi (idealize edilmiş) ya da tamamen kötü (devalüe edilmiş) olarak algılanmasına yol açar.

Etimoloji

Fransızca 'idéalisation' (fikirleştirme, kusursuzlaştırma) sözcüğünden türetilmiştir; kökeni Yunanca 'idea' (görünüm, biçim, düşünce) ve Latince 'idealis' kavramlarına dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Genelleme (herhangi bir nesneyi mantıksal çıkarımla genişletme) ve Devalüasyon (değersizleştirme; idealizasyonun tam zıttı olarak kusurları devasa gösterip olumlu yönleri yok sayma). Aralarındaki temel fark, savunma mekanizmasının duygusal yükü dengeleme biçimidir.