İdeomotor Teori
İdeomotor Theory
Tanım
Eylemlerin, dışsal bir irade müdahalesine gerek kalmaksızın, zihinsel temsiller tarafından dürtüsel olarak tetiklendiğini ve inhibisyonun yokluğunda spontan biçimde gerçekleştirildiğini öne süren teorik çerçeve.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinisyenin hipnotik induksiyon sırasında danışanına sağ elinin hafifleyeceğini ve yukarı doğru kalkacağını sürekli olarak hayal etmesini söylemesi. Danışan bu hareketi kasıtlı olarak yapmamasına rağmen, zihindeki 'kalkan el' imgesinin motor kortekste yarattığı istemsiz aktivasyon sayesinde elin yavaşça yukarı doğru hareket etmesi.
Derin Analiz
19. yüzyılın ortalarında William Benjamin Carpenter tarafından ortaya atılan ve daha sonra William James tarafından bilişsel psikoloji literatürüne entegre edilen ideomotor teori, algı, niyet ve eylem arasındaki mekanistik köprüyü inceler. Temel varsayım, bir hareketin duyusal ya da kavramsal zihinsel temsilinin beyinde aktive olmasının, o hareketin kas düzeyinde gerçekleşme olasılığını otomatik olarak artırdığıdır. Bilişsel bilimler ve motor kontrol perspektifinden bakıldığında, bu durum niyet ile hareket arasındaki ideomotor uyumluluğu açıklar. Hipnotik duyarlılık, otomatik yazma, ouija tahtası deneyimleri ve ideo-motor sarkaç testleri gibi fenomenler, bilinçli kontrolün askıya alındığı veya baskılanmadığı durumlarda zihinsel imajların somut motor çıktılarına nasıl dönüştüğünün ampirik göstergeleridir.
Etimoloji
Karıştırmayın
İstemsiz kas hareketleri ile sıklıkla karıştırılır; ancak ayırt edici fark, ideomotor teoride hareketin dışsal bir uyarıcıdan ziyade içsel bir zihinsel temsil (imge) tarafından tetiklenmesidir.