İdiyosinkratik Sınıflandırma
İdiosyncratic Classification
Tanım
Sınıflandırma görevlerinde, nesnelerin fiziksel ya da kavramsal ortak özellikler taşımadıkları halde öznel ölçütlerle gruplandırılmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikolojik test sırasında hastaya aralarında kedi, çekiç, bulut ve muz bulunan kartlar verilip bunları gruplaması istendiğinde, hastanın 'çekiç ile bulutu' aynı gruba koyup gerekçe olarak 'ikisinin de yukarıdan aşağıya doğru bir etkisi olduğunu' söylemesi idiyosinkratik sınıflandırmaya örnek teşkil eder.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve gelişimsel psikopatoloji bağlamında idiyosinkratik sınıflandırma, bireyin standart bilişsel şemaların veya kültürel olarak kabul görmüş taksonomilerin dışına çıkarak kendi içsel mantığına göre kategoriler oluşturması sürecidir. Bu durum, genellikle yürütücü işlevlerdeki, kavramsal soyutlama becerilerindeki veya kategorizasyon stratejilerindeki bireysel sapmaları yansıtır. Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında erken dönem çocukluk düşüncesinin veya bazı klinik tabloda (örneğin formal düşünce bozuklukları veya atipik nörogelişimsel seyirler) mantıksal bağlamın zayıfladığı durumların bir göstergesi olarak incelenir. Birey, dışsal uyarıcıların nesnel nitelikleri yerine, tamamen öznel, geçici veya bağlam dışı ortaklıklara dayanarak eşsiz bir kümeleme yapar.
Etimoloji
Yunanca 'idio-' (özgü, kişisel, kendine has) + 'synkrasis' (karışım) ve Latince 'classis' (sınıf) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; bireysel ve alışılagelmişin dışındaki kategorizasyon biçimlerini ifade eder.
Karıştırmayın
Kavramsal sınıflandırma (nesnelerin soyut ve ortak özelliklerine göre gruplanması) ve algısal sınıflandırma (doğrudan duyusal ve fiziksel benzerliklere dayanan gruplama) ile karıştırılır; temel fark, idiyosinkratik sınıflandırmanın nesnel bir mantıktan yoksun, tamamen öznel ve atipik bağlar kurmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kavramsal Sınıflandırma
Conceptual Classification
Sınıflandırma görevlerinde, nesnelerin veya uyarıcıların ortak işlevlerine ya da benzer bir kategoriye üyeliklerine dayanarak gruplandırılması.
İncele
Tamamlayıcı Sınıflandırma
Complementary Classification
Bireyin geçmiş yaşam deneyimlerine ve zihinsel çağrışımlarına dayanarak, kavramsal olarak farklı kategorilerdeki öğeleri üst düzey tek bir sınıfta gruplaması.
İncele