İkili Eşikler
Dual Thresholds
Tanım
Gözlemcinin bir uyarıcının varlığı konusunda önce belirsizlik, ardından kesinlik yaşadığı iki farklı duyusal eşik seviyesini varsayan uyarıcı eşik teorisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Loş bir laboratuvar ortamında deneklere çok düşük yoğunlukta ışık uyarıcıları verilir. Işık şiddeti belirli bir alt seviyeyi geçtiğinde denek 'sanırım bir ışık gördüm' der (alt eşik). Işık şiddeti biraz daha artırıldığında ise denek 'kesinlikle bir ışık gördüm' şeklinde rapor verir (üst eşik).
Derin Analiz
Psikofizik ve sinyal algılama kuramı bağlamında ikili eşikler modeli, insan algısının ikili bir karar verme mekanizmasıyla çalıştığını savunur. Klasik eşik kuramlarının aksine, alt eşik (lower threshold) aşıldığında birey uyarıcının varlığına dair sezgisel bir farkındalık geliştirir ancak emin değildir. Üst eşik (upper threshold) aşıldığında ise duyusal kanıt yeterince güçlenir ve kesin bir yargıya varılır. Bu yaklaşım, algısal karar verme süreçlerindeki belirsizlik aralığını ve bilişsel yanılgıları modellemek için istatistiksel yöntemlerle birlikte kullanılır.
Etimoloji
Latince 'duo' [iki] sözcüğünden türetilen 'dual' ile Eski İngilizce 'þrescold' [eşik, kapı eşiği] kelimelerinin birleşiminden oluşan psikofiziksel bir kavram.
Karıştırmayın
Mutlak Eşik (Absolute Threshold) ile karıştırılır; mutlak eşik tek bir sınır değeri ifade ederken, ikili eşikler teorisi farkındalık ve kesinlik arasında iki ayrı aşama öngörür.