İleri Yaşlılık
Old-old
Tanım
Gelişim psikolojisinde genellikle 85 yaş ve üzerindeki bireyleri tanımlamak için kullanılan, biyolojik kırılganlık ve kronik sağlık sorunlarının artış gösterdiği yaşam evresi.
Örnek Vaka / Uygulama
89 yaşındaki bir bireyin, artrit nedeniyle fiziksel hareket kısıtlılığı yaşaması, kısa süreli bellek testlerinde hafif düzeyde geri kalması ve günlük ilaç kullanımını hatırlamak için dışsal hatırlatıcılara ihtiyaç duyması 'ileri yaşlılık' (old-old) evresinin tipik bir klinik görünümüdür.
Derin Analiz
Gerontoloji ve yaşam boyu gelişim psikolojisinde yaşlılık dönemi heterojen bir yapı arz eder. Bu nedenle Neugarten gibi öncüler yaşlılığı alt evrelere ayırmıştır. 'Old-old' (ileri yaşlılık) kategorisi, 'young-old' (genç-yaşlı, örn. 65-74 yaş) ve 'middle-old' (orta-yaşlı, örn. 75-84 yaş) dönemlerinden sonra gelir. Bu evredehomeostatik rezervlerde belirgin bir azalma, kognitif esneklikte düşüş, çoklu kronik rahatsızlıkların (komorbidite) prevalansında artış ve günlük yaşam aktivitelerinde başkalarına bağımlı olma ihtimali maksimize olur. Nörobiyolojik düzeyde nöronal kayıplar ve nöroplastisitedeki sınırlılıklar, klinik olarak hafif kognitif bozukluktan demans sendromlarına geçiş riskini tetikler.
Etimoloji
İngilizce 'old' (yaşlı, eski) sıfatının tekrarlanmasıyla ve araya tire konulmasıyla türetilmiş, gerontolojik ve gelişimsel psikolojide yaşlılık dönemlerini alt kategorilere ayırmak için kullanılan bir bileşik terim.
Karıştırmayın
Genç-yaşlı (young-old) dönemi ile karıştırılır; genç-yaşlılar genellikle daha aktif, bağımsız ve emeklilik uyum sürecinin başındayken, ileri yaşlılık dönemi artmış fizyolojik kırılganlık ve bakım ihtiyacı ile karakterizedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Gerontoloji
Gerontoloji
Gerontology
İleri yetişkinlik dönemini ve yaşlanma sürecini biyolojik, psikolojik ve sosyolojik boyutlarıyla ele alan interdisipliner bilim dalıdır.
İncele
Demans
Demans
Dementia
Bellek başta olmak üzere en az bir başka bilişsel işlevin, bireyin günlük yaşam aktivitelerini, mesleki ve sosyal işlevselliğini bağımsız olarak sürdürmesini engeyecek düzeyde ilerleyici ve yaygın yıkımı ile karakterize klinik sendrom.
İncele
Kognitif Rezerv
Kognitif Rezerv
Cognitive Reserve
Yetişkin beyninin, nörolojik hasar veya hastalıklara rağmen klinik semptom göstermeksizin işlevselliğini sürdürebilme kapasitesi ve alternatif sinirsel ağlar kullanabilme esnekliği.
İncele