İlkel Süperego
Primitive Superego
Tanım
Nesne ilişkileri kuramında, pregenital evrede özellikle katı ve korkutucu kötü nesnelerin içselleştirilmesiyle gelişen erken dönem sert vicdan yapısıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşmelerde, yaptığı en ufak bir hatada dahi kendini affedemeyen, içsel bir cellat gibi sürekli kendi zihnini yargılayan ve cezalandıran bir danışanın, geçmişteki aşırı tutarsız ve korkutucu ebeveyn tutumlarını henüz entegre edememiş olmasından ötürü sergilediği bu acımasız öz-yargılama mekanizması ilkel süperegonun aktif çalışmasına örnek teşkil eder.
Derin Analiz
Klasik psikanalitik teoride süperego, öipodiyal dönemin çözülmesiyle ve ebeveyn figürlerinin yasaklayıcı kurallarının içselleştirilmesiyle olgunlaşır. Ancak Melanie Klein ve ardıllarının geliştirdiği nesne ilişkileri perspektifinde, bu yapı çok daha erken bir gelişimsel basamağa, yani pregenital döneme (oral ve anal evreler) çekilir. Bebek, henüz tümgüçlü fanteziler ve bölme (splitting) mekanizmasının egemen olduğu bu evrede, bakım verenlerin hem şefkatli hem de cezalandırıcı yönlerini gerçekçi bir bütünlük içinde entegre edemez. Bu bağlamda, dış dünyadaki aşırı derecede cezalandırıcı, tehditkar ve korkutucu 'kötü nesne' imgeleri egonun derinliklerine yansıtılarak içselleştirilir. Sonuçta ortaya çıkan ilkel süperego, olgun süperegonun suçluluk duygusu üreten yapısından farklı olarak, benliği acımasızca cezalandıran, persecutuar (takip edici/zulmedici) ve yıkıcı bir içsel otorite figürüne dönüşür. Klinik olarak bu yapı, ağır nevrotik patolojilerden ziyade sınır (borderline) organizasyonlarda ve psikotik süreçlerde görülen ilkel suçluluk, yoğun persecutuar kaygılar ve benliğin kendi içinden gelen bu acımasız tazyikle ezilmesi durumlarının temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'primus' [ilk, başlıca] kökünden türetilen 'primitive' sıfatı ile Latince 'super' [üst, öte] ve 'ego' [ben] sözcüklerinin birleşiminden oluşan 'superego' kavramının 1934 yılında psikanalist James Strachey tarafından birleştirilmesiyle literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Nesne İlişkileri
Nesne İlişkileri
Object Relations
Bireyin dış dünya ve diğer insanlarla kurduğu ilişkilerin, özellikle erken dönem çocukluk yaşantıları ve içselleştirilmiş figürler üzerinden şekillenen yapısı.
İncele
Bölme
Bölme
Splitting
Kaygı ve ambivalansı (kararsızlığı) yönetmek amacıyla benliğin veya dış nesnelerin 'tamamen iyi' ya da 'tamamen kötü' şeklinde kutuplaştırılarak algılanmasını sağlayan ilkel bir savunma mekanizması.
İncele
İçselleştirme
İçselleştirme
İnternalization
Bireyin dışsal sosyal çevreye ait özellikleri, inançları ve tutumları bilinçdışı bir zihinsel süreçle kendi benliğinin yapı taşı haline getirmesidir.
İncele