İnkoherans
İncoherence
Tanım
Bireyin kendini net ve düzenli bir şekilde ifade edememesi, en yaygın biçimiyle dağınık ve anlaşılmaz konuşmayla kendini gösteren bilişsel ve sözel bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşme sırasında hastaya nasıl olduğunun sorulması üzerine hastanın şu yanıtı vermesi: 'Pencerenin saati sarı rüzgârla uyandığında, masa sekizinci kattan mavi denize baktı ve matematik kuralları uçtu.' Bu örnekte cümleler yapısal olarak kurulmuş gibi görünse de, aralarında hiçbir mantıksal, semantik veya nedensel bağ bulunmamaktadır.
Derin Analiz
İnkoherans, düşünce akışındaki yapısal bütünlüğün çözülmesiyle ortaya çıkan bir semptomdur. Bilişsel düzeyde kavramlar arası mantıksal köprülerin kurulamaması, sentaktik ve semantik bağlamın tamamen yitirilmesine yol açar. Konuşma düzeyinde 'kelime salatası' (word salad) veya gramer kurallarının ihlal edildiği hezeyanlı ifadelerle gözlemlenebilir. Psikopatolojik bağlamda, şizofreni spektrum bozuklukları başta olmak üzere şiddetli psikotik tabloların ve organik beyin sendromlarının önemli bir göstergesidir. Nörolojik açıdan yürütücü işlevlerin, çalışma belleğinin ve dil üretim ağlarının (Broca ve Wernicke alanları arasındaki entegrasyon) ciddi düzeyde bozulduğu nörokognitif süreçlere işaret eder.
Etimoloji
Latince 'in-' (olumsuzluk, değil) ve 'cohaerere' (bir arada tutunmak, birbirine yapışmak) fiilinden türetilmiştir. Kelime kökeni itibarıyla mantıksal bağların kopmasını ve yapısal bütünlüğün bozulmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Teğetsellik (tangentiality) ve çağrışım kopması (loosening of associations) ile sıkça karıştırılır. Teğetsellikte kişi ana konudan uzaklaşır ancak kurduğu cümleler kendi içinde anlaşılırdır; inkoheransta ise tek bir cümlenin veya ifadenin içi tamamen anlamsal olarak boştur.