Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İntravenöz Madde Kullanımı

İntravenous Drug Use

Tanım

Psikoaktif maddelerin etkisini hızlandırmak ve maksimize etmek amacıyla hipodermik iğne ve enjektör yardımıyla doğrudan bir toplardamara enjekte edilmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşında bir erkek hasta, uzun süreli opioid kullanım öyküsüyle kliniğe başvurmuştur. Hastanın kollarındaki ve ellerindeki skarlar (izler), maddenin etkisini anında hissetmek amacıyla sürekli intravenöz yola başvurduğunu ve son dönemde enfeksiyon riski artmasına rağmen bu davranışın önüne geçemediğini doğrulamaktadır.

Derin Analiz

İntravenöz madde kullanımı, farmakokinetik açıdan maddenin biyoyararlanımını ve etki hızını doruk noktasında yaşatması nedeniyle bağımlılık döngüsünün en şiddetli formlarından biridir. Madde kan dolaşımına doğrudan karıştığı için kan-beyin bariyerini saniyeler içinde aşar ve dopaminerjik ödül mekanizmasını akut ve yoğun bir şekilde tetikler. Bu durum, psikolojik ve fizyolojik bağımlılığın pekişme oranını üstel olarak artırır. Klinik pratikte; opioidler (özellikle eroin) ve stimülanlarla sıklıkla ilişkilendirilir. Aynı zamanda paylaşılan iğne ve enjektörler yoluyla HIV, Hepatit B ve Hepatit C gibi kan yoluyla bulaşan patojenlerin bulaş riski açısından ciddi bir halk sağlığı tehdidi oluşturur.

Etimoloji

Latince 'intra-' (içinde, dahilinde) + 'venosus' (toplardamara ait) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Subkutan enjeksiyon ve intramüsküler enjeksiyon ile karıştırılabilir; temel fark, maddenin derialtına veya kas dokusuna değil, doğrudan damar içine (intravenöz) verilerek en yüksek farmakokinetik hıza ulaşmasıdır.