İstismar Bahanesi
Abuse Excuse
Tanım
Geçmişte yaşanan fiziksel, zihinsel veya cinsel istismar deneyimlerinin, sanığın işlediği şiddet eylemleri için bir savunma veya hafifletici neden olarak öne sürülmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Ağır yaralama suçundan yargılanan bir sanığın avukatının, müvekkilinin çocukluk döneminde ağır fiziksel ve psikolojik istismara maruz kaldığını belirterek, işlediği şiddet suçunun bu travmanın bir sonucu olduğunu ve cezai ehliyetinin bu bağlamda hafifletilmesi gerektiğini savunması.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve kriminoloji bağlamında bu kavram, travmatik geçmiş yaşantıların cezai ehliyeti ve sorumluluğu ne ölçüde etkilediği tartışmalarının merkezinde yer alır. Sanıklar, özellikle çocukluk çağı travmaları veya istismar öyküleri nedeniyle gelişen dissosiyatif süreçler, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) veya öfke kontrol sorunlarını, işledikleri şiddet suçunun meşrulaştırıcısı veya sorumluluğu azaltıcı bir etken olarak mahkemeye sunarlar. Ancak klinik ve adli değerlendirmelerde, geçmişteki mağduriyetin gelecekteki suç eylemlerini deterministik bir şekilde kaçınılmaz kılmadığı; bireyin karar verme mekanizmalarının ve dürtü kontrolünün adli psikiyatrik muayenede titizlikle incelenmesi gerektiği vurgulanır. Hukuk eleştirmenleri bu kavramı, bireysel sorumluluğun ortadan kaldırılmasına yönelik sosyolojik ve psikolojik bir argüman olarak ele alır.
Etimoloji
İngilizce 'abuse' (Latince: abuti; kötü kullanmak, istismar etmek) ve 'excuse' (Latince: excusare; suçtan kurtarmak, mazeret üretmek) kelimelerinin birleşiminden oluşan, hukuk ve adli psikoloji terminolojisine yerleşmiş bir bileşik terimdir.
Karıştırmayın
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) savunması ile karıştırılabilir; TSSB savunması klinik bir bozukluğun bilişsel işlevleri nasıl bozduğuna odaklanırken, istismar bahanesi daha geniş bir sosyolojik ve geçmiş mağduriyet Narrative'ini kapsar.