İzokarboksazit
İsocarboxazid
Tanım
Tedaviye dirençli depresyon vakalarında ikinci basamak ajan olarak kullanılan, geri dönüşümsüz ve seçici olmayan bir monoaminooksidaz inhibitörüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır atipik ve tedaviye dirençli majör depresyon tanısıyla çeşitli SSRI, SNRI ve atipik antidepresan tedavilerinden yanıt alamayan bir hastaya, tüm diyet kısıtlamaları ve tiramin etkileşimleri konusunda titiz bir eğitim verilerek düşük doz izokarboksazit başlanmış, kan basıncı ve psikiyatrik semptomlar yakın takip altında tutulmuştur.
Derin Analiz
İzokarboksazit, hidrazin sınıfına ait non-selektif ve irreversibl bir monoaminooksidaz inhibitörüdür (MAOI). Beyinde serotonin, norepinefrin ve dopamin gibi monoamin nörotransmitterlerinin yıkımından sorumlu olan MAO-A ve MAO-B enzimlerini kalıcı olarak bloke eder. Bu inhibisyon, sinaptik aralıktaki nörotransmitter konsantrasyonunu artırarak antidepresan etki sağlar. Ancak bu mekanizma, trisiklik antidepresanlar veya SSRI'lar gibi daha modern ajanlara kıyasla ciddi farmakokinetik ve farmakodinamik riskler barındırır. Özellikle tiramin açısından zengin gıdalarla (eski peynirler, kırmızı şarap vb.) tüketildiğinde 'peynir reaksiyonu' olarak bilinen fatal hipertansif krizlere yol açabilmesi ve serotonerjik ajanlarla eş zamanlı kullanımda serotonin sendromu riskini tetiklemesi, klinik kullanımını sınırlandırmakta ve günümüzde ancak dirençli vakalarda tercih edilmesine neden olmaktadır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Seçici MAO-B inhibitörleri (örn. selektif olarak dopamin yıkımını hedefleyen selegilin) ile ve monoamin oksidaz enzimini geçici/geri dönüşümlü bloke eden RIMAlar (örn. moklobemid); izokarboksazitin irreversibl ve non-selektif doğasından ötürü farklı diyet kısıtlamaları ve güvenlik profillerine sahiptir.