Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İzokroni

İsochrony

Tanım

Süreklilik arz eden karmaşık motor veya dilsel hareketlerin, dışsal bir zorunluluk olmaksızın eşit zaman aralıklarında üretilme eğilimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir nöroloji kliniğinde Parkinson hastasının imza atma testi incelenirken, hastanın harfleri büyüttüğünde yazma hızını aynı oranda artırıp artırmadığına bakılır. Sağlıklı bireylerde büyük harfler küçük harflere kıyasla daha hızlı çizilerek toplam süre sabit tutulmaya çalışılır (motor izokroni); ancak Parkinson hastalarında bu zamanlama bozulur ve hareket süresi boyuta göre doğrusal olarak uzar.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve motor kontrol literatüründe izokroni, insan beyin-beden sisteminin zamanlama mekanizmalarını inceleyen kritik bir olgudur. El yazısı, konuşma daktilo kullanımı veya çizim gibi birbirini takip eden motor eylemlerde, hareketin genliği veya karmaşıklığı artsa bile toplam sürenin belirli bir orantısallıkta sabit kalması veya eşit aralıklarla bölünmesi hedeflenir. Örneğin, el yazısıyla büyük bir daire çizerken harcanan süre ile küçük bir daire çizerken harcanan sürenin nöromotor sistem tarafından optimize edilerek benzer tutulması bu mekanizmanın bir yansımasıdır. Dilbilimde ise konuşma ritminin eşit zamanlı birimlere bölündüğü varsayımını (hece zamanlı veya vurgu zamanlı diller) ele alsa da, ampirik bulgular bu hipotezin mutlak olmadığını, daha ziyade motor ve işitsel korteksler arasındaki ortak bir osilatör sistemin esnek çıktısı olduğunu göstermektedir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'isos' (eşit, aynı) ve 'chronos' (zaman) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'eşit zamanlılık' veya 'zaman eşitsizliğinin ortadan kalkması' demektir.

Karıştırmayın

Metronomik tempo veya bilinçli ritim tutma ile karıştırılır; oysa izokroni dışsal bir uyarıcıya bağlı bilinçli bir tempo değil, merkezi sinir sisteminin istemsiz ve doğal bir temporal optimizasyon eğilimidir.