Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kaçınmacı Irkçılık

Aversive Racism

Tanım

Bireylerin bilinçli düzeyde eşitlikçi değerleri savunmasına rağmen, belirsiz durumlarda belirli ırksal gruplara karşı örtük ve istemsiz olumsuz tutumlar sergilemesi.

Örnek Vaka / Uygulama

İnsan kaynakları departmanında çalışan ve çeşitliliği savunduğunu belirten bir yöneticinin, tüm adayların nitelikleri net bir şekilde üstün olmadığında, kendisiyle aynı etnik kökenden gelen adayları subjektif kriterlerle daha avantajlı konuma getirmesi kaçınmacı ırkçılığın tipik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe, bu olgu geleneksel açık ırkçılığın aksine, bireyin kendi benlik algısını zedelemeden (eşitlikçi ve önyargısız kimliğiyle çelişmeden) ortaya çıkan örtük bir önyargı biçimi olarak incelenir. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum amigdalanın dış grup üyelerine karşı ürettiği otomatik tehdit tepkisi ile prefrontal korteksin bilinçli olarak bu tepkiyi baskılama veya rasyonelleştirme çabasının bir çatışması olarak kendini gösterir. Bireyler, açıkça ırkçı görünmekten kaçınırken, belirsiz karar alma süreçlerinde (örneğin niteliklerin tam net olmadığı işe alım mülakatlarında) grup favoritismi veya kaçınma davranışları sergileyerek bu önyargıyı ele verirler.

Etimoloji

Latince 'aversio' (uzaklaşma, kaçınma) + İngilizce 'racism' (ırkçılık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Modern ırkçılık ve sembolik ırkçılık ile sıklıkla karıştırılır; ancak kaçınmacı ırkçılık, açık bir politik ideolojiden ziyade, bireyin kendi önyargısının farkında olmaması ve durumsal belirsizliklerde ortaya çıkan rahatsızlık/kaçınma tepkilerine odaklanmasıyla ayrışır.