Katkıda Bulunan Neden
Contributing Cause
Tanım
Tek başına bir sonucu ortaya çıkarmak için yeterli olmayan ancak sürecin gerçekleşmesine kısmen zemin hazırlayan ya da diğer koşulları etkileyerek olasılığı artıran nedensel faktör.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik uyku düzensizliği yaşayan bir bireyin, iş yerindeki ani bir azarlanma sonrasında panik atak geçirmesi vakasında; uyku düzensizliği tek başına panik atağı tetiklemek için yeterli olmasa da, nörobiyolojik regülasyonu bozarak atağın ortaya çıkmasında 'katkıda bulunan neden' (contributing cause) görevi üstlenmiştir.
Derin Analiz
Epidemioloji, istatistik ve klinik psikopatolojide etiyoloji incelenirken 'tek neden-tek sonuç' indirgemeciliğinden kaçınmak hayati önem taşır. Katkıda bulunan neden (contributing cause), genellikle çok etkenli (multi-factorial) modellerde karşımıza çıkar. Bu tür nedenler, doğrudan patolojiyi tetiklemezler ancak bireyin psikolojik kırılganlığını artırarak, çevresel stresörlerle etkileşime girip nihai klinik tablonun (örneğin major depresif atak veya anksiyete bozukluğu) ortaya çıkmasında katalizör rolü üstlenirler. İstatistiksel modellemede ise, tek başına varyansın tamamını açıklamayan ancak regresyon denkleminde anlamlı bir paya sahip olan prediktör değişkenleri ifade etmek için kullanılır.
Etimoloji
Latince 'contribuere' (birlikte vermek, katkıda bulunmak; con- [birlikte] + tribuere [vermek, tahsis etmek]) ve Latince 'causa' (sebep, neden, dava) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yeterli neden (sufficient cause) ve gerekli neden (necessary cause) kavramlarıyla karıştırılır. Gerekli neden olmaksızın sonucun asla gerçekleşmediği durumdur; katkıda bulunan neden ise her zaman zorunlu veya tek başına yeterli olmak zorunda değildir, sadece olasılığı manipüle eder.