Kesintili Zaman Serisi Deseni
İnterrupted Time-series Design
Tanım
Bir müdahalenin etkilerini, bu müdahale öncesinde ve sonrasında birden fazla zaman aralığında elde edilen ölçüm sonuçlarını karşılaştırarak değerlendiren yarı deneysel araştırma deseni.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir eyalette emniyet kemeri takma zorunluluğu getiren yeni bir yasanın trafik kazası ölüm oranları üzerindeki etkisini incelemek isteyen bir araştırmacı, yasadan önceki 5 yıl boyunca her ay kaydedilen ölüm oranları ile yasadan sonraki 5 yıl boyunca kaydedilen aylık ölüm oranlarını karşılaştırmak için bu deseni kullanır.
Derin Analiz
Kesintili zaman serisi deseni, gerçek deneylerin etik veya pratik olarak uygulanamadığı durumlarda kullanılan güçlü bir yarı deneysel yöntemdir. Bu desende, bağımlı değişken uzun bir zaman dilimi boyunca düzenli aralıklarla gözlemlenir. Zaman serisinin orta noktasında bir müdahale (örneğin yeni bir politika, klinik protokol veya yasal düzenleme) gerçekleşir ve zaman serisi 'kesintiye uğrar'. Analiz, müdahale sonrasındaki veri noktalarının trendinde veya düzeyinde, müdahale olmasaydı beklenecek olan eğriye kıyasla anlamlı bir sapma olup olmadığını inceler. İstatistiksel olarak otokorelasyon ve mevsimsellik gibi zaman serisi varsayımlarının kontrol edilmesini gerektirir; aksi takdirde yanlış pozitif sonuçlar kaçınılmaz olur.
Etimoloji
İngilizce 'interrupted' (kesintiye uğramış, kesintili), 'time' (zaman) + 'series' (dizi) ve Latince 'designare' (işaretlemek, tasarlamak) sözcüklerinin bileşiminden oluşan metodolojik bir terim.
Karıştırmayın
Geleneksel zaman serisi tasarımları (sürekli bir yordayıcı değişken kullanır); standart ön test-son test kontrol grubu deseni (tekli zaman aralıklarına dayanır ve uzunlamasına trend analizi barındırmaz).
Keşfetmeye Devam Edin
Otokorelasyon
Autocorrelation
Zaman serisi verilerinde, bir değişkenin ardışık gözlemleri arasındaki istatistiksel ilişkiyi ifade eden matematiksel durum.
İncele
Bağımlı Değişken
Dependent Variable (DV)
Deneysel çalışmalarda bağımsız değişkendeki değişimin ardından gözlemlenen, korelasyonel araştırmalarda ise yordanması veya açıklanması hedeflenen sonuç ölçümüdür.
İncele