Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kişilerarası Süreç Hatırlaması

İnterpersonal Process Recall (IPR)

Tanım

Psikoterapi seanslarının video veya ses kayıtları üzerinden, süpervizör eşliğinde danışman ve danışanın içsel süreçlerini yeniden deneyimleyerek analiz etmesini sağlayan deneysel bir eğitim ve araştırma yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni mezun bir klinik psikolog, danışanıyla yaptığı öfke odaklı bir seansın video kaydını süpervizörüyle birlikte izler. Kaydın 18. dakikasında süpervizör videoyu durdurur ve terapiste 'Danışman sana çocukluğundan bahsederken yüz kaslarının gerildiğini ve gözlerini kaçırdığını fark ettin mi? O anda içinden geçen düşünce neydi?' diye sorar. Bu geri çağırma süreci, terapistin kendi bağlanma kaygısının seans akışını nasıl manipüle ettiğini fark etmesini sağlar.

Derin Analiz

Norman I. Kagan tarafından geliştirilen Kişilerarası Süreç Hatırlaması (IPR), özellikle klinik psikoloji ve danışmanlık eğitiminde, terapistin örtük bilişsel ve duygusal tepkilerini, danışanın ise seans sırasındaki anlık ama ifade edilememiş yaşantılarını mikro düzeyde incelemeye yarar. Klasik süpervizyondan farklı olarak IPR, belleğin yeniden yapılandırılması ilkesine dayanır; kayıt izlenirken durdurma teknikleri (playback pause) kullanılarak o an bastırılmış veya fark edilmemiş olan dinamikler, transferans-kontratransferans döngüleri ve gizli iletişim kanalları açığa çıkarılır.

Etimoloji

Latince 'inter-' [arasında, karşılıklı] + 'personare' [ses vermek, rol oynamak, kişi] ve İngilizce 'process' [ilerleme, süreç] ile 'recall' [geri çağırma, anımsama] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Klasik Süpervizyon ve Vaka Analizi ile karıştırılır; ancak klasik süpervizyonda terapistin anlattığı (ve dolayısıyla savunma mekanizmalarıyla filtrelenmiş) veriler üzerinden gidilirken, IPR doğrudan ham kayıtlar ve anlık fenomenolojik yeniden yaşantılama üzerine kuruludur.