Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Koalisyon

Coalition

Tanım

İki veya daha fazla bireyin ya da grubun, bireysel olarak elde edebileceklerinden daha yüksek bir güç, etki veya çıkar sağlamak amacıyla geçici ve çıkarcı bir ittifak kurması.

Örnek Vaka / Uygulama

Şempanze kolonilerinde alt sıralardaki iki erkek bireyin birleşerek alfa erkeği alt etmesi ve gruptaki baskınlığı devralması; insan sosyal dinamiklerinde ise ofiste iki rakip çalışanın, ortaktaki bir yöneticiyi zayıflatmak için geçici olarak ortak hareket etmesi ancak çıkarları çatıştığı an ittifakı bozması.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji, oyun teorisi ve primatolojide koalisyonlar, stratejik iş birliğinin en dinamik ve kırılgan formlarını oluşturur. Evrimsel kökenleri itibarıyla koalisyon kurma davranışı, hominidlerde ve primatlarda (örneğin şempanzelerde) hiyerarşik yapıları altüst etmek için kullanılan evrimsel bir hayatta kalma ve kaynak edinme stratejisidir. Bilişsel ve davranışsal düzeyde bu yapılar iki temel dinamikle karakterize edilir: Çekişmeci (adversarial) doğaları gereği dışarıdakilerin zararına olacak şekilde üyelerine avantaj sağlarlar; yapısal istikrarsızlıkları nedeniyle de çevresel koşullar değiştiğinde veya daha karlı bir alternatif belirdiğinde üyeler tarafından hızla terk edilirler.

Etimoloji

Latince 'co-' (birlikte, beraber) ve 'alescere' (büyümek, beslenmek) fiillerinden türetilen 'coalitio' (birleşme, ittifak kurma) sözcüğünden gelir.

Karıştırmayın

İş birliği (cooperation) ile karıştırılabilir; iş birliği karşılıklı fayda ve uzun vadeli ortak hedeflere dayanırken, koalisyon doğası gereği rekabetçi, dışlayıcı ve sıfır toplamlı oyun mantığına dayanan geçici bir güç birliğidir.