Kompleks Ton
Complex Tone
Tanım
Farklı frekanslara sahip iki veya daha fazla bileşenden oluşan işitsel uyarıcı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kemandan yayılan 'La' notası (440 Hz temel frekans), sadece 440 Hz'lik saf bir ses dalgası üretmez; aynı zamanda 880 Hz, 1320 Hz gibi üst harmonikleri de barındıran bir kompleks tondur. Dinleyici bu zengin frekans karışımı sayesinde sesin bir sinyal jeneratöründen değil, akustik bir enstrümandan çıktığını algılar.
Derin Analiz
İşitsel algı ve psikoakustik bağlamında, kompleks tonlar doğadaki seslerin (müzik aletleri, insan sesi, çevresel gürültüler) temel yapı taşını oluşturur. Tek bir sinüs dalgasından ibaret olan saf tonların (pure tone) aksine, kompleks tonlar temel bir frekans (fundamental frequency) ile bunun harmonik veya anharmonik katlarından meydana gelir. İçkulaktaki baziler membran, bu farklı frekans bileşenlerini tonotopik organizasyon prensibine göre ayrıştırarak beyin sapı ve işitsel kortekse iletir. İşitsel sistem, bu bileşenlerin spektral zarfını analiz ederek sesin kaynağını, tınısını (timbre) ve perdesini (pitch) ayırt eder.
Etimoloji
Latince 'complexus' (sarılmış, kucaklanmış, örülü) ve Eski Yunanca 'tonos' (gerilim, ses, nota) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Saf ton (pure tone) ile karıştırılır; saf ton tek bir frekans barındırırken, kompleks ton birden fazla frekans bileşeni içerir.