Kontinjans
Contingency
Tanım
İki olay arasındaki, olasılığa dayalı koşullu ilişki; bir olayın gerçekleşmesinin diğerinin ortaya çıkışını öngördüğü durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir güvercinin belirli bir tuşa gagalaması (Olay A) her defasında yiyecek elde etmesini (Olay B) sağlıyorsa, burada +1.0 değerinde kusursuz bir pozitif kontinjans mevcuttur. Eşleşme rastlantısal hale gelirse organizma adaptif bir öğrenme sergileyemez.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve davranışçılık ekolünde, özellikle edimsel koşullama süreçlerinde, uyarıcı ile tepki veya tepki ile pekiştireç arasındaki bağı ifade eder. -1.0 ile +1.0 arasında değişen bir süreklilik arz eder. +1.0 tam pozitif bir ilişkiyi (A olayı mutlaka B olayını tetikler), -1.0 tam negatif bir ilişkiyi (A olayı B olayının gerçekleşmesini kesin olarak engeller) simgelerken; 0 değeri iki olay arasında istatistiksel bağımlılık olmadığını gösterir. Bu ilişkiler yapılandırılmış bağımlılıklar yoluyla kurulabileceği gibi, tesadüfi pekiştirme örneklerinde olduğu gibi tamamen rastlantısal da ortaya çıkabilir.
Etimoloji
Latince 'contingere' (dokunmak, ulaşmak, gerçekleşmek; 'com-' [birlikte] + 'tangere' [dokunmak]) fiilinden türetilen 'contingentia' sözcüğüne dayanır.
Karıştırmayın
Bitişiklik (contiguity) kavramı ile sıklıkla karıştırılır. Bitişiklik, iki olayın zamansal veya mekansal olarak yakınlığını ifade ederken; kontinjans, olaylar arasındaki nedensel ve olasılıksal bağımlılık derecesini ölçer.