Kontravolisyonel
Contravolitional
Tanım
Bir bireyin iradesine, isteklerine aykırı olan veya onun kontrol mekanizmalarının ötesinde gerçekleşen durumları tanımlayan sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısı almış bir bireyin, kendi kolunun dış bir güç tarafından yönlendirildiğini hissettiği 'etki altında olma' (delusion of control) deneyimi, tam anlamıyla kontravolisyonel bir fenomendir; eylem hasta tarafından gerçekleştirilmesine rağmen iradi kontrol alanı dışındadır.
Derin Analiz
Kontravolisyonel süreçler, bilişsel kontrolün ve istemli eylem (volition) kapasitesinin devre dışı kaldığı ya da dışsal/içsel zorlamalarla baskılandığı durumları inceler. Klinik psikoloji ve nöropsikolojide, hastanın iradesi hilafına gerçekleşen istemsiz motor hareketler, otomatizmler veya obsesif düşünce akışları bu kapsamda değerlendirilir. Eylemin faili ile eylemin kontrolü arasındaki öz-farkındalık (sense of agency) bağının kopması veya zayıflaması temel mekanizmayı oluşturur.
Etimoloji
Latince 'contra-' (karşı, zıt) ve 'volitio' (irade, isteme gücü) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İstemsiz (involuntary) terimi genellikle otonom sinir sistemi reflekslerini veya fizyolojik kas spazmlarını kapsarken; kontravolisyonel daha çok bilişsel, davranışsal ve iradi kontrolün özne tarafından reddedilen veya öznede yabancılaşma yarattığı durumları niteler.