Kontravolisyonel
Contravolitional
Tanım
Bir bireyin iradesine, isteklerine aykırı olan veya onun kontrol mekanizmalarının ötesinde gerçekleşen durumları tanımlayan sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısı almış bir bireyin, kendi kolunun dış bir güç tarafından yönlendirildiğini hissettiği 'etki altında olma' (delusion of control) deneyimi, tam anlamıyla kontravolisyonel bir fenomendir; eylem hasta tarafından gerçekleştirilmesine rağmen iradi kontrol alanı dışındadır.
Derin Analiz
Kontravolisyonel süreçler, bilişsel kontrolün ve istemli eylem (volition) kapasitesinin devre dışı kaldığı ya da dışsal/içsel zorlamalarla baskılandığı durumları inceler. Klinik psikoloji ve nöropsikolojide, hastanın iradesi hilafına gerçekleşen istemsiz motor hareketler, otomatizmler veya obsesif düşünce akışları bu kapsamda değerlendirilir. Eylemin faili ile eylemin kontrolü arasındaki öz-farkındalık (sense of agency) bağının kopması veya zayıflaması temel mekanizmayı oluşturur.
Etimoloji
Latince 'contra-' (karşı, zıt) ve 'volitio' (irade, isteme gücü) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İstemsiz (involuntary) terimi genellikle otonom sinir sistemi reflekslerini veya fizyolojik kas spazmlarını kapsarken; kontravolisyonel daha çok bilişsel, davranışsal ve iradi kontrolün özne tarafından reddedilen veya öznede yabancılaşma yarattığı durumları niteler.
Keşfetmeye Devam Edin
İrade
İrade
Volition / Willpower
🔹 1. (volition): Bireyin dışsal baskılardan bağımsız olarak bir eylem planına karar vermesi, kendini yönlendirmesi ve niyetini kasıtlı davranışa dönüştürme yetisi. 🔹 2. (willpower): Bireyin niyetlerini, hedeflerini ve kararlarını eyleme dökme, anlık dürtüleri bastırma ve uzun vadeli amaçlar uğruna kısa vadeli hazları erteleme kapasitesi.
İncele
Öz-farkındalık
Öz-farkındalık
Self-awareness
Bireyin kendi içsel durumlarını, düşüncelerini, duygularını, güdülerini ve bedensel varlığını nesnel bir nesne olarak algılayıp değerlendirebilme kapasitesidir.
İncele
Otomatizm
Otomatizm
Automatism
Bireyin bilinçli farkındalığı ve niyeti olmaksızın mekanik olarak gerçekleştirdiği, amaçsız motor veya sözel davranışlar bütünü.
İncele