Koprolali
Coprolalia / Coprophrasia
Tanım
🔹 1. (coprolalia):
Özellikle dışkı veya dışkılama ile ilgili olanlar başta olmak üzere, müstehcen, küfürlü ve sosyal açıdan kabul edilemez sözcüklerin istemsiz, spontane ve kontrol edilemez bir biçimde dışavurulması.
🔹 2. (coprophrasia):
Sosyal olarak uygunsuz, müstehcen veya küfürlü kelimelerin istem dışı ve kontrol edilemez bir şekilde ardışık olarak ifade edilmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (coprolalia): Tourette sendromu tanısı alan 14 yaşında bir erkek çocuk, sınıfta ders dinlediği sırada herhangi bir uyaran veya öfke patlaması olmaksızın ani ve yüksek sesle müstehcen bir ifade kullanır. Çocuk, hemen ardından pişmanlık duyar ve bu kelimeleri kendisinin söylemek istemediğini, ağzından istemsizce çıktığını ifade eder. 🔹 2. (coprophrasia): Yirmi dört yaşında Tourette sendromu tanısı alan bir danışan, iş yerindeki resmi bir toplantı sırasında aniden ve istemsizce yüksek sesle müstehcen kelimeler sarf eder. Danışan bu durumdan derin bir utanç duyar ve davranışın kendi iradesi dışında gerçekleştiğini, konuşma başladıktan sonra onu durdurmanın imkansız olduğunu belirtir.
Derin Analiz
🔹 1. (coprolalia):
Koprolali, en sık Tourette sendromu olmak üzere çeşitli nörolojik bozukluklarda görülebilen bir motor-vokal fenomen spektrumudur. İstem dışı vokalizasyonlar olarak ortaya çıkan bu durum, orbitofrontal korteks, bazal ganglionlar ve talamus arasındaki frontostriatal devrelerin disfonksiyonu ile ilişkilendirilmektedir. Hastanın bu ifadeleri bilinçli bir niyetle veya saldırganlık amacıyla sarf etmediği, aksine premotor dürtülerin ketlenme mekanizmalarındaki nörobiyolojik bir arıza nedeniyle serbest kaldığı klinik olarak bilinmektedir.
🔹 2. (coprophrasia):
Nöropsikiyatrik bağlamda, bazal ganglia (özellikle putamen ve kaukat çekirdek) ile frontal korteks arasındaki fronto-subkortikal devrelerin disfonksiyonu sonucu ortaya çıkan bir motor-vokal tik fenomenidir. Genellikle Tourette Sendromunun bir bileşeni olarak izlenir. Dilin pragmatik ve sosyal filtreleme mekanizmalarının nörolojik olarak inhibe olamamasıyla karakterizedir; hastanın bu ifadeleri söyleme niyeti yoktur ancak limbik sistemden kaynaklanan dürtüsel vokalizasyonlar kortikal kontrolü aşar.
Etimoloji
🔹 1. (coprolalia):
Antik Yunanca 'κόπρος' (kópros; dışkı, gübre) ve 'λαλιά' (laliā́; konuşma, laf etme) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
🔹 2. (coprophrasia):
Yunanca 'kopros' [dışkı, pislik] ve 'phrasis' [deyim, ifade etme / phrazein: söylemek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Literatürde genellikle coprolalia ile eş anlamlı olarak, istem dışı müstehcen veya küfürlü dil kullanımını ifade etmek için kullanılır.
Karıştırmayın
🔹 1. (coprolalia):
Kopromani ile karıştırılabilir; ancak kopromani dışkı ile aşırı meşguliyet veya dışkıyla oynamayı içeren bir dürtü kontrol sorunuyken, koprolali tamamen sözel ve istemsiz bir vokal tik türevidir.
🔹 2. (coprophrasia):
Kopropraksi ile karıştırılabilir; kopropraksi istemsiz müstehcen el veya beden hareketlerini içerirken, koprolali ve koprofrazi sözel ifadeleri kapsar. Ayrıca istemli küfür etme davranışı (sosyal provokasyon veya öfke tepkisi) ile nörolojik istemsizlik net bir şekilde ayırt edilmelidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Tik Bozukluğu
Tik Bozukluğu
Tic Disorder
Gün içerisinde defalarca tekrarlayan, herhangi bir tıbbi duruma veya ilaca bağlı olmayan motor veya vokal tiklerin varlığıyla karakterize nörogelişimsel bozukluklar grubu.
İncele
Ekolali
Ekolali
Echolalia
Bir bireyin karşısındaki kişi tarafından sarf edilen kelimeleri, sesleri veya cümleleri istemsiz ve yineleyici bir biçimde taklit etmesiyle karakterize edilen nörogelişimsel ve klinik belirti.
İncele