Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Korelasyon Engeli

Correlation Barrier

Tanım

Zeka testleri ile bu testlerin yordamayı amaçladığı yaşam başarısı gibi kriterler arasında elde edilebilecek maksimum korelasyon sınırını ifade eden istatistiksel kavram.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacı, lise giriş sınavı puanları ile üniversite birinci sınıf ortalamaları arasında .40'lık bir korelasyon elde eder. Test puanlarını ne kadar mükemmelleştirirse mükemmelleştirsin, korelasyon katsayısının .50'nin üzerine çıkamaması korelasyon engelinin bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Psikometride korelasyon engeli, özellikle zeka (IQ) testlerinin geçerlilik sınırlarını belirleyen kritik bir olgudur. Psikometrik verilerde hata varyansı, kriter ölçütlerinin çok boyutluluğu ve doğrusal olmayan ilişkiler, zeka puanları ile akademik veya mesleki başarı arasındaki korelasyon katsayılarının genellikle .30 ile .50 arasında tıkanmasına neden olur. Bu durum, zekanın tek başına yaşam başarısını tam olarak açıklayamayacağını, motivasyon, kişilik özellikleri ve çevresel faktörler gibi ek değişkenlerin varyansa dahil olması gerektiğini ampirik olarak ortaya koyar.

Etimoloji

Latince 'correlatio' (karşılıklı ilişki: 'com-' [birlikte] + 'relatio' [ilişkilendirme]) ve Fransızca 'barrière' (engel, sınır) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kısıtlanmış varyans (restriction of range) ve geçerlilik katsayısı; kısıtlanmış varyans örneklemin homojenliğinden kaynaklanan bir artifact iken, korelasyon engeli testlerin doğasından ve kriterin karmaşıklığından kaynaklanan yapısal bir sınırdır.