Kraepelin Teorisi
Kraepelin’s Theory
Tanım
Emil Kraepelin tarafından 1898 yılında ortaya atılan; bugün şizofreni olarak bilinen 'dementia praecox' (erken bunama) bozukluğunun ilerleyici entelektüel yıkım ve erken başlangıç özelliklerine dayandığını savunan nosolojik model.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmili yaşlarının başında ani içe kapanma, katatoni belirtileri ve bilişsel yetilerde belirgin bir gerileme yaşayan bir hastanın, kısa süreli semptomatik dalgalanmalardan bağımsız olarak, uzun vadeli yıkım potansiyeli göz önüne alınarak Kraepelin'in 'dementia praecox' modeli çerçevesinde değerlendirilmesi.
Derin Analiz
Kraepelin Teorisi, psikiyatrik sınıflandırma tarihinde dönüm noktası teşkil eden nosolojik bir temel sunar. Kraepelin, o döneme kadar semptom temelli yürütülen psikiyatriyi, hastalıkların klinik seyri (prognosis) ve ortaya çıkış yaşları (onse) üzerinden yeniden yapılandırmıştır. 'Dementia praecox' kavramıyla, duygu durum bozukluklarından (manik-depresif psikoz) farklı olarak, erken yaşlarda başlayıp kaçınılmaz bir entelektüel yıkımla sonuçlanan kronik bir nöropsikiyatrik süreci tanımlamıştır. Bu nosolojik ayrım, modern psikiyatrik tanı sistemlerinin (DSM ve ICD) kökenini oluşturur.
Etimoloji
Almanca kökenli soyadı 'Kraepelin' (Emil Kraepelin, 1856–1926) ve Latince 'theoria' [gözlem, inceleme, açıklama] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Manik-depresif psikoz (Kraepelin'in öngörülebilir döngüsel seyirli ve yıkımla sonuçlanmayan diğer büyük psikiyatrik kategorisi) ile sıkça karıştırılır; aralarındaki temel fark prognoz ve uzun vadeli kognitif bozulma hızıdır.