Kusur Kuramı
Defect Theory
Tanım
Zihinsel engelli bireylerin bilişsel süreçleri ile davranışsal gelişimlerinin, engeli bulunmayan akranlarından niteliksel olarak farklı olduğunu öne süren teorik yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Özel eğitim laboratuvarında yürütülen bir çalışmada, aynı zihinsel yaş eşleştirmesine sahip tipik gelişen çocuklar ile zihinsel engelli çocukların karmaşık problem çözme görevlerindeki strateji kullanım biçimleri incelenmektedir. Kusur kuramını destekleyen bulgular, zihinsel engelli grubun sadece daha uzun süreye ihtiyaç duyduğunu değil, aynı zamanda problemi yapılandırma ve bilişsel esneklik gösterme aşamasında tamamen farklı, niteliksel olarak bozulmuş bir strateji seti kullandığını ortaya koyar.
Derin Analiz
Kusur kuramı, gelişimsel psikoloji ve zihinsel yetersizlikler alanında, bireyler arası gelişimsel farklılıkların niceliksel bir gecikmeden ibaret olmadığı, aksine bilişsel mimarinin yapısında niteliksel bir ayrışma barındırdığı varsayımına dayanır. Bu yaklaşım, zihinsel engelli bireylerin sadece daha yavaş öğrenmediğini, aynı zamanda bilgi işleme mekanizmalarının ve problem çözme stratejilerinin tipik gelişim gösteren popülasyondan yapısal olarak ayrıştığını savunur. Zeka geriliği veya entelektüel yetersizlik literatüründe, gecikme hipotezine (developmental theory) bir alternatif olarak doğmuştur. Nörobiyolojik ve bilişsel bilimler perspektifinden incelendiğinde, bu kuram merkezi sinir sistemindeki belirli işlevsel bozuklukların veya beyin devrelerindeki organizasyonel farklılıkların, tipik dışı bir bilişsel yörünge ürettiği hipotezine zemin hazırlar.
Etimoloji
İngilizce 'defect' (Latince 'defectus' - eksiklik, kusur, yoksunluk) ve 'theory' (Yunanca 'theoria' - gözlem, inceleme, spekülasyon) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Gelişimsel kuram (developmental theory); zihinsel engelli bireylerin gelişim hızının yavaş olduğunu ancak aynı sıralı evreleri izlediğini savunur. Kusur kuramı ise bu evrelerin sıralı ve niteliksel olarak farklılaştığını iddia ederek ondan ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Gelişimsel Kuram
Developmental Theory
İnsan gelişiminin sürekliliğini, yaşam boyu evrelerini ve erken dönem yaşantılarının kişilik üzerindeki belirleyici rolünü inceleyen kuramsal yaklaşımlar bütünü.
Bilişsel Mimari
Cognitive Architecture
İnsan problem çözme süreçlerinin ve zihinsel işlevlerin yapısını açıklayan ve genellikle bilgisayar programları olarak modellenen hipotez temelli sistemler.