Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Maddelerarası Korelasyon

İnteritem Correlation

Tanım

Bir test bataryasındaki her bir maddenin diğer maddelerle olan istatistiksel ilişki derecesidir ve tutarlılığın, dolayısıyla test güvenilirliğinin temel bir göstergesi olarak kullanılır.

Örnek Vaka / Uygulama

Araştırmacı, geliştirdiği 20 maddelik yeni bir 'Depresyon Belirti Ölçeği'nin güvenilirliğini test etmektedir. Katılımcıların 1. maddeye verdiği puanlar ile 2. maddeden 20. maddeye kadar olan tüm maddelere verdiği puanlar arasındaki korelasyonlar hesaplanır. Eğer maddelerin çoğunda ortalama korelasyon katsayısı r = .40 ile .60 arasında kümeleniyorsa, maddelerin aynı psikometrik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğü, yani yüksek maddelerarası korelasyona sahip olduğu kanaatine varılır.

Derin Analiz

Psikometri ve test geliştirme süreçlerinde, maddelerarası korelasyon matrisi bir ölçeğin yapı geçerliliğini ve homojenliğini test etmek için hayati bir istatistiksel araçtır. 10 maddelik bir test senaryosunda, katılımcıların her bir maddeye verdikleri yanıtlar diğer tüm maddelerle ikili (pairwise) korelasyonlara tabi tutulur. Amaç, maddelerin aynı gizli yapıyı (latent construct) ölçüp ölçmediğini ampirik olarak doğrulamaktır. Düşük veya negatif maddelerarası korelasyonlar, ilgili maddenin ya hatalı ölçüm yaptığını ya da hedeflenen psikolojik yapının dışında farklı bir boyutu temsil ettiğini gösterir. Bu durum, Cronbach Alfa katsayısı gibi iç tutarlılık indekslerinin hesaplanmasında ve madde havuzunun daraltılmasında doğrudan belirleyicidir.

Etimoloji

Latince 'inter' (arasında, karşılıklı) + 'unus' (bir, tek) köklerinden türetilen 'item' (madde, öğe) ile Latince 'correlatio' (bağıntı, karşılıklı ilişki) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Madde-toplam korelasyonu (item-total correlation) ile karıştırılır; maddelerarası korelasyon her bir maddenin birbirleriyle olan ikili ilişkisini incelerken, madde-toplam korelasyonu tek bir maddenin testin tümünün toplam puanı ile olan ilişkisini ölçer.