MAOI (monoamin Oksidaz İnhibitörü)
MAOI (MAO İnhibitor)
Tanım
Monoamin oksidaz enzimini bloke ederek norepinefrin, serotonin ve dopamin gibi nörotransmitterlerin yıkımını azaltan ve sinaptik aralıktaki konsantrasyonlarını artıran bir psikofarmakolojik ajan sınıfı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır atipik depresyon semptomları gösteren, hipersomnia ve iştah artışı ile seyreden ve seçici serotonin geri alım inhibitörlerine (SSRI) yanıt vermeyen bir hastaya, tiramin kısıtlı diyet eğitimi verilerek revergibl bir MAO-A inhibitörü başlanması ve sinaptik monoamin düzeylerinin optimize edilmesi.
Derin Analiz
MAOI'ler, beyinde monoamin oksidaz enziminin MAO-A ve MAO-B izoformlarını inhibe ederek etki gösterirler. MAO-A'nın inhibisyonu özellikle serotonin ve norepinefrin yıkımını yavaşlatarak antidepresan etki ortaya çıkarırken, MAO-B dopamin yıkımından sorumlu olduğu için Parkinson hastalığı tedavisinde hedeflenir. Bu bileşikler, katekolaminerjik ve indolaminerjik iletide yetersizlik kuramının klinik pratikteki ilk farmakolojik yanıtlarından biridir. Ancak, sempatomimetik aminleri metabolize edememe riski (özellikle tiramin içeren gıdalarla etkileşim sonucu gelişen hipertansif krizler) ve serotonin sendromu gibi potansiyel yaşamı tehdit eden farmakokinetik ve farmakodinamik etkileşimleri nedeniyle günümüzde genellikle dirençli depresyon olgularında ikinci veya üçüncü basamak tedavi olarak tercih edilirler.
Etimoloji
İngilizce 'monoamine oxidase inhibitor' ifadesinin kısaltmasıdır; 'monoamine' (tek amin grubu içeren nörotransmitterler), 'oxidase' (oksidasyon enzimini belirten -ase son eki) ve Latince 'inhibire' (engellemek, durdurmak) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Trisiklik Antidepresanlar (TCA) ve Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörleri (SSRI) ile karıştırılır; farkı, bu ilaçların geri alım mekanizmalarından ziyade nörotransmitterleri parçalayan enzimi doğrudan hedef almasıdır.