Metapirik
Metempirical
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastanın ölüm sonrası yaşama dair öznel inançları veya evrenin nihai amacına dair felsefi çıkarsamaları, ampirik olarak test edilemediği ve ölçülemediği için metapirik bilgi kategorisine girer.
Derin Analiz
Epistemoloji ve bilim felsefesinde metapirik kavramı, ampirik kanıtın ötesine geçen, dolayısıyla deneysel yanlışlanabilirlik veya doğrulanabilirlik ilkelerine tabi olmayan alanları işaret eder. George Henry Lewes tarafından formüle edilen bu yaklaşım, Immanuel Kant'ın 'noumenon' (kendinde şey) ve aşkınlık kavramlarıyla paralellik gösterir. Klinik psikoloji ve bilişsel bilimler ampirik veriye dayanırken, metapirik yönelimler insan deneyiminin öznel, metafizik veya aşkın boyutlarını kapsar; ancak bilimsel yöntemin nesnel analiz süzgecinden geçemediği için ampirik araştırmanın epistemik sınırları dışında konumlanır.
Etimoloji
Yunanca 'meta-' [ötesinde, öte] + 'empirikos' [deneye, tecrübeye dayanan] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ampirik (deneye dayalı olan) ve hipotez (test edilebilir öngörü) kavramlarıyla karıştırılır; metapirik olanın temel farkı, ilkesel olarak hiçbir gözlem veya deneyle doğrulanamaz veya yanlışlanamaz nitelikte olmasıdır.