Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı
Product-moment Correlation Coefficient
Tanım
İki sürekli değişken arasındaki doğrusal ilişkinin yönünü ve gücünü ölçen, -1 ile +1 arasında değer alan parametric bir istatistiksel katsayıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji araştırmalarında, Beck Depresyon Envanteri skorları ile günlük uyku süresi (dakika cinsinden) arasındaki doğrusal bağı inceleyen bir araştırmacının, elde ettiği verileri bu katsayı ile analiz ederek depresyon şiddeti arttıkça uyku süresinin azaldığını (-0.68) istatistiksel olarak kanıtlaması.
Derin Analiz
Karl Pearson tarafından geliştirilen bu katsayı (r), iki değişkenin ortalamalarından sapmalarının (momentlerinin) çarpımlarının ortalamasının, standart sapmalarının çarpımına bölünmesiyle elde edilir. -1.00 ile +1.00 arasındaki değerler üzerinden çalışır; mutlak değer 1'e yaklaştıkça doğrusal ilişkinin gücü artarken, 0 ilişkisizliği imler. Bu katsayının hesaplanabilmesi için verilerin en az eşit aralıklı (interval) ölçekte olması, iki değişkenin de normal dağılım göstermesi ve ilişkiyi bozan uç değerlerin (outliers) bulunmaması şarttır. Aksi takdirde, doğrusal olmayan ilişkilerde yanıltıcı sonuçlar doğurabilir ve varyansın ortaklaşa paylaşıldığı durumlarda nedensellik çıkarımı yapılmasına izin vermez.
Etimoloji
İngilizce 'product' (çarpım, Latince 'producere' [ortaya çıkarmak, ileri sürmek]) ve 'moment' (fizik ve istatistikte dağılımın merkezi etrafındaki sapmaların kuvveti, Latince 'momentum' [hareket ettiren güç]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı (veriler normal dağılmadığında veya sıralama ölçeğinde olduğunda kullanılır) ve Regresyon Analizi (değişkenler arası nedensel yönelimi ve yordamayı hedefler, korelasyon ise sadece karşılıklı ilişkiyi ölçer).
Keşfetmeye Devam Edin
Korelasyon
Korelasyon
Correlation / Correspondence
🔹 1. (correlation): İki veya daha fazla rassal değişken arasındaki doğrusal ilişkinin yönünü ve derecesini nicel olarak ifade eden istatistiksel ölçüttür. 🔹 2. (correspondence): Atıf teorisinde gözlemlenen bir davranışın, aktörün genel kişilik özellikleriyle ne derece örtüştüğüne veya karşılık geldiğine dair yapılan çıkarımdır.
İncele
Varyans
Varyans
Variance
Bir veri setindeki gözlemlerin aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaştığını ve kendi içinde nasıl bir yayılım sergilediğini gösteren, ortalamadan sapmaların karelerinin ortalaması.
İncele