Nüks Önleme
Relapse Prevention
Tanım
Bir rahatsızlığın, hastalığın veya bozukluğun tekrarlama riskini en aza indirmek amacıyla bilişsel ve davranışsal stratejilerin sistematik olarak uygulanmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Alkollü içkiyi bırakma sürecinde olan bir danışanın, eski içki arkadaşlarıyla karşılaşabileceği bir sosyal etkinliğe gitmeden önce terapistiyle birlikte 'hayır' deme becerileri provası yapması ve acil durum başa çıkma planı oluşturması nüks önleme uygulamasına örnek teşkil eder.
Derin Analiz
Nüks önleme, özellikle madde kullanım bozuklukları, majör depresyon ve obezite gibi yüksek yineleme oranına sahip kronik seyirli durumlarda terapötik sürecin kritik bir bileşenidir. Bilişsel davranışçı terapi (BDT) temellerine dayanan bu yaklaşım, bireyin yüksek riskli durumları önceden tespit etmesini, tetikleyicileri tanımasını ve bu tetikleyiciler karşısında işlevsel başa çıkma mekanizmaları geliştirmesini hedefler. Süreç, sadece semptomların baskılanmasına değil, aynı zamanda bireyin 'lapse' (küçük kayma/tek seferlik hata) durumunun tam teşekküllü bir 'relapse' (tam nüks) haline dönüşmesini engelleyen bilişsel esneklik kazanmasına odaklanır.
Etimoloji
İngilizce 'relapse' (Latince 'relapsus' - geri düşmek, yeniden hastalanmak; 're-' [geri] + 'labi' [kaymak/düşmek]) ve 'prevention' (Latince 'praevenire' - önceden gelmek, engellemek) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Birincil önleme (hastalığın ortaya çıkmasını engelleme) ve ikincil önleme (erken teşhis ve müdahale) kavramlarıyla karıştırılır; nüks önleme ise kronikleşmiş bir durumda iyileşme halinin sürdürülmesini hedefleyen üçüncül önlemenin temel bir parçasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi
Cognitive Behavior Therapy (CBT)
Biliş ve öğrenme teorilerini entegre ederek uyumsuz düşünce süreçlerini ve sorunlu davranışları yeniden yapılandırmayı hedefleyen kanıta dayalı bir psikoterapi ekolü.
İncele
Tetikleyici
Tetikleyici
Trigger
Duygusal, fizyolojik veya davranışsal bir tepkiyi ya da anıyı ani biçimde başlatan herhangi bir dışsal veya içsel uyarıcı.
İncele