Obskürantizm
Obscurantism
Tanım
Bilimsel araştırmalara, akılcı argümanlara ve bilginin ilerlemesine karşı gösterilen bilinçli direniş; ifade ve düşüncede kasıtlı bir anlaşılmazlık politikası.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni nesil bir psikoterapi yönteminin nörogörüntüleme çalışmalarıyla etkinliği kanıtlandığı halde, geleneksel dogmatik ekollerin bu verileri 'materyalist indirgemecilik' olarak etiketleyip ampirik incelemeyi reddetmesi ve konuyu kasıtlı olarak anlaşılmaz jargonlarla geçiştirmesi obskürantizmin akademik alandaki tipik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Obskürantizm, bilişsel ve sosyolojik düzeyde dogmatik inanç sistemlerinin veya hegemonik iktidar yapıların korunması adına bilginin erişilebilirliğine ve rasyonel eleştiriye karşı geliştirilen sistematik bir savunma mekanizmasıdır. Bilişsel bilimler perspektifinden bakıldığında, bu tutum doğrulama yanlılığı (confirmation bias) ve statükoyu koruma güdüsüyle doğrudan ilişkilidir. Bireylerin veya kurumların, mevcut dünya görüşlerini tehdit eden ampirik kanıtları reddetmesi veya bilerek karmaşık, muğlak bir dil kullanarak hakikatin anlaşılmasını engellemesi olarak tezahür eder. Klinik ve davranışsal bağlamda ise bilişsel esneklikten yoksunluk ve değişime karşı direnç gösteren otoriter kişilik yapılarının ideolojik izdüşümü olarak karşımıza çıkar.
Etimoloji
Latince 'obscurare' [karartmak, örtmek, anlaşılmaz kılmak] fiilinden türetilmiş olup, hakikatin üzerini örtme ve cehaleti bilinçli olarak yeniden üretme pratiklerini ifade eder.
Karıştırmayın
Şüphecilik (Skeptisizm), rasyonel sorgulama ve kanıt arayışına dayanırken; obskürantizm aksine kanıtların varlığını reddetme ve sorgulamayı yasaklama temeline dayanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Dogmatizm
Dogmatizm
Dogmatism
Güçlü bir şekilde benimsenen inanç setlerine dayanarak körü körüne kesin, iddialı ve otoriter bir biçimde hareket etme eğilimi gösteren kişilik özelliği.
İncele
Doğrulama Yanlılığı
Doğrulama Yanlılığı
Confirmation Bias
Bireyin önceden var olan inançlarını, hipotezlerini veya beklentilerini destekleyen bilgileri seçici olarak arama, hatırlama ve bu yönüyle doğrulayan kanıtlara aşırı değer atfederken çelişkili verileri görmezden gelme eğilimidir.
İncele