Ok Ucu Yanılsaması
Arrowhead İllusion
Tanım
Çizgi uçlarındaki ok başlarının zıt yönlere bakması nedeniyle eşit uzunluktaki iki çizginin farklı uzunluklarda algılanmasına neden olan optik-geometrik yanılsama.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikofizik laboratuvarında deneye katılan katılımcılara aynı uzunlukta iki yatay çizgi gösterilir. Birinci çizginin uçlarına dışarı bakacak şekilde ok uçları (>) eklenirken, ikinci çizginin uçlarına içeri bakacak şekilde ok uçları (<) eklenir. Katılımcıların ezici bir çoğunluğu, içe dönük ok uçlarına sahip çizgiyi, dışa dönük ok uçlarına sahip çizgiden belirgin şekilde daha uzun olarak rapor eder; oysa cetvel ölçümü iki çizginin milimetrik olarak eşit olduğunu kanıtlar.
Derin Analiz
Klasik Müller-Lyer yanılması ile eşanlamlı olan bu bilişsel fenomen, görsel sistemin derinlik algılama ipuçlarını yanlış yorumlamasından kaynaklanır. Retinal uyarıcının fiziksel gerçekliği ile oksipital ve parietal korteksteki üst düzey bilişsel yorumlama arasındaki çelişkiyi gösterir. Beyin, içe dönük ok uçlarını (açılı köşeleri) dışarıdan görülen bir köşenin (örneğin bir odanın köşesi) derinlik işareti olarak kodlarken, dışa dönük ok uçlarını bir binanın dış köşesi olarak yorumlar. Bu durum, boyut algısının değişmezliği mekanizmasının bağlamsal ipuçları tarafından manipüle edilmesinin sonucudur.
Etimoloji
İngilizce 'arrowhead' (ok başı) ve Latin alfabesinden türetilen 'illusio' (aldatma, yanıltma) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Ponzo Yanılsaması ve Zöllner Yanılsaması. Ponzo yanılsaması doğrusal perspektif ipuçlarına dayanırken, arrowhead illusion doğrudan uçlardaki açısal vektörlerin yarattığı geometrik bağlam manipülasyonuna odaklanır.