Olasılıksal İşlevselcilik
Probabilistic Functionalism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sürücünün sisli bir yolda ilerlerken önündeki aracın mesafesini ve hızını, taillight (arka lamba) parlaklığı, yol çizgileri ve sisin yoğunluğu gibi kesin olmayan birden fazla çevresel ipucunu zihinsel olarak ağırlıklandırıp anlık bir kaza yapmama olasılığı hesaplayarak yönlendirmesi.
Derin Analiz
Olasılıksal işlevselcilik, Egon Brunswik’in lens modeli (lens model) çerçevesinde şekillenen, organizmanın çevreyle etkileşimini istatistiksel bir adaptasyon süreci olarak ele alan bilişsel bir yaklaşımdır. Bu modele göre, dış dünyadaki nesneler ile retinaya ulaşan duyusal veriler arasında mutlak bir birebir örtüşme yoktur; aksine ipuçları (cues) kısmi korelasyonlar barındırır. Organizma, ekolojik belirsizlik ortamında hayatta kalabilmek ve hedeflerine ulaşabilmek için en yüksek geçerliliğe sahip ipuçlarını ağırlıklandırarak ampirik bir tahmin yürütür. Bilişsel bilimler ve ekolojik psikolojide, davranışı sadece uyarıcı-tepki zinciriyle değil, organizmanın çevrenin olasılıksal yapısıyla kurduğu adaptif denge üzerinden analiz eder.
Etimoloji
Latince 'probabilis' [muhtemel, inanılabilir] + Latince 'functio' [yerine getirme, icra] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Egon Brunswik tarafından ekolojik geçerlilik ve algı kuramını betimlemek için literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Doğrudan algı kuramları (Gibsoncı ekolojik yaklaşım) ile sıklıkla karıştırılır; Gibson çevresel bilginin doğrudan ve dolaysız olduğunu savunurken, Brunswik bilginin belirsiz ve olasılıksal olduğunu, organizmanın lens benzeri bir süzgecinden geçtiğini öne sürer.
Keşfetmeye Devam Edin
Lens Modeli
Lens Modeli
Lens Model
Organizmaların çevreyi doğrudan ve nesnel olarak algılamak yerine, mevcut ipuçlarını kullanarak çıkarımlar, yargılar ve yorumlar oluşturduğunu savunan bilişsel ve algısal model.
İncele
Ekolojik Geçerlilik
Ekolojik Geçerlilik
Ecological Validity
Bir araştırmada elde edilen bulguların, laboratuvar ortamının yapay sınırlarını aşarak gerçek dünya koşullarını ve doğal yaşamı ne derece temsil edebildiğini gösteren ölçüttür.
İncele