Önce-insan Dili
People-first Language
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun seans raporunda veya vaka sunumunda 'otistik çocuk' ifadesi yerine, nörodivejansın bireyin tüm kimliğini kapsamadığını belirterek 'otizm spektrum bozukluğu olan çocuk' ifadesini tercih etmesi.
Derin Analiz
Dilbilim, klinik psikoloji ve engellilik çalışmalarının kesişim kümesinde yer alan bu kavram, Sapir-Whorf hipotezinin modern bir yansımasıdır; yani kullanılan dilin düşünceyi ve önyargıları şekillendirdiği varsayılır. 'Engelli birey' (disabled person) yerine 'engeli olan birey' (person with a disability) formülasyonu, bireyin öznesini korurken tıbbi durumu bir sıfat veya kimlik indirgemesinden çıkarıp ikincil bir niteliğe dönüştürür. Nöropsikoloji ve klinik pratikte, hastanın patolojisiyle özdeşleştirilmesinin (örneğin 'şizofren' demek yerine 'şizofreni tanısı alan birey') içselleştirilmiş damgalanmayı (internalized stigma) azalttığı ve tedavi uyumunu olumlu yönde etkilediği ampirik olarak gösterilmiştir.
Etimoloji
İngilizce 'people' (insanlar/kişiler), 'first' (önce/birinci) ve 'language' (dil) kelimelerinin birleşiminden oluşan; etimolojik olarak bireyin etiket veya tanılardan önce geldiğini vurgulayan modern bir dilbilimsel ve etik yaklaşım.
Karıştırmayın
Kimlik-odaklı dil (identity-first language) ile karıştırılır; kimlik-odaklı dil (örn. 'otistik birey'), bazı topluluklar (özellikle otizm ve sağır toplulukları) tarafından durumun kimliklerinin ayrılmaz bir parçası olduğu savunularak bilinçli olarak tercih edilirken, önce-insan dili evrensel bir klinik ve etik standart olarak bireyi tanıdan ayırmayı hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Symptom Checklist-90–revised (SCL-90–R)
Symptom Checklist-90–revised (SCL-90–R)
Symptom Checklist-90–revised (SCL-90–R)
Bireylerin psikolojik belirtilerini ve yaşadıkları sıkıntı düzeyini dokuz birincil boyut ile üç global endeks üzerinden değerlendiren, 90 maddeden oluşan standartlaştırılmış bir öz-bildirim envanteridir.
İncele
Cinsiyet Kimliği Uyumsuzluğu
Cinsiyet Kimliği Uyumsuzluğu
Gender İdentity Discordance
Bir bireyin deneyimlediği cinsiyet kimliği ile doğumda atanan cinsiyeti arasında kalıcı ve belirgin bir uyuşmazlık hissi.
İncele
Teratoloji
Teratoloji
Teratology
Organizmalarda gebelik ve gelişim süreçlerinde ortaya çıkan konjenital (doğuştan) anormallikleri, yapısal bozuklukları ve bunların etiyolojik nedenlerini inceleyen bilim dalıdır.
İncele
Ruh Sağlığı Çalışanı
Ruh Sağlığı Çalışanı
Mental Health Worker
Ruh sağlığı tedavi ekibinin bir üyesi olarak, profesyonel personele geniş bir yelpazede bakım ve destek hizmetleri sunan uygulayıcı.
İncele