Organizmik Model
Organismic Model
Tanım
Gelişimin, organizma içindeki unsurların karşılıklı etkileşimleri ve doğasında barındırdığı kısıtlamalar tarafından yönlendirildiğini savunan kuramsal yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir çocuğun dil gelişimini incelerken, yalnızca ebeveynin sözlü girdilerine (çevresel etken) odaklanmak yerine; çocuğun nörolojik olgunlaşma düzeyini, motor becerilerini ve dili aktif olarak deneyimleme çabasını (organizmik kısıtlar ve davranışlar) bir bütün olarak ele alan boylamsal bir araştırma tasarımı.
Derin Analiz
Organizmik model, gelişim psikolojisinde bireyi pasif bir alıcı olmaktan çıkarıp aktif, kendi kendini düzenleyen bütüncül bir sistem olarak ele alır. Mekanik modellerin aksine, bu yaklaşım gelişimin sadece dış çevresel uyaranlarla değil, biyolojik olgunlaşma süreçleri ve organizmanın kendi davranışsal etkinliklerinin sinerjik etkileşimiyle şekillendiğini öne sürer. Sistem teorileriyle yakın akraba olan bu perspektif, parçaların toplamından ziyade, sistemin bütünsel yapısının ve içsel dinamiklerinin gelişimsel yörüngede belirleyici olduğunu ampirik ve teorik düzeyde inceler.
Etimoloji
Latince 'organismus' (canlı varlık, teşkilatlanmış bütün) kelimesinden türetilmiştir; kökeni Yunanca 'organon' (alet, organ) sözcüğüne dayanır.
Karıştırmayın
Mekanik model (mechanismic model) ile karıştırılır; mekanik model insanı dış uyaranlara tepki veren bir makine olarak görürken, organizmik model bireyi aktif ve içsel olarak güdülenmiş bir sistem olarak tanımlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Gelişimsel Sistemler Yaklaşımı
Gelişimsel Sistemler Yaklaşımı
Developmental Systems Approach
Gelişimin, genetik düzeyden kültürel düzeye kadar tüm biyolojik ve yaşantısal değişkenlerin karşılıklı (iki yönlü) etkileşimi sonucunda şekillendiğini savunan teorik çerçeve.
İncele
Epigenetik
Epigenetik
Epigenetics
DNA'nın nükleotid diziliminde herhangi bir değişiklik yaratmaksızın, gen aktivitesini ve ifadesini değiştiren kalıtımsal kimyasal modifikasyonları inceleyen bilim dalıdır.
İncele