Panik Kontrol Tedavisi
Panic Control Treatment
Tanım
Panik bozukluk tedavisinde kullanılan; psikoegitim, diyafram solunumu eğitimi ve interoseptif/in vivo maruz bırakma tekniklerini içeren yapılandırılmış bir bilişsel davranışçı terapi protokolüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Otobüsteyken veya kalabalıkta yaşadığı kalp çarpıntılarını kalp krizi olarak yorumlayıp acil servise başvuran ancak tıbbi bir sorunu bulunmayan 32 yaşındaki bir danışana uygulanan PCT sürecinde; klinik ortamda koşu bandında koşturularak veya olduğu yerde dönerek danışmanın kalp hızı yapay olarak yükseltilir. Danışman, bu fiziksel uyarılmanın ölümcül olmadığını, panik atağın kendi kendini sınırlayan bir süreç olduğunu deneyimleyerek öğrenir.
Derin Analiz
Michelle G. Craske ve David H. Barlow tarafından geliştirilen Panik Kontrol Tedavisi (PCT), panik bozukluğun merkezindeki 'bedensel duyumlara karşı gelişen felaketleştirici bilişsel atıfları' kırmayı hedefler. Protokol, sempatik sinir sisteminin aşırı uyarılma döngüsünü nötralize etmek üzere üç temel sütun üzerine kuruludur: 1) Panik atağın fizyolojisi ve 'savaş ya da kaç' tepkisi üzerine psikoegitim; 2) Hiperventilasyonu ve buna bağlı gelişen respiratuar alkalozu önleyen kontrollü yavaş solunum eğitimi; 3) Panik tetikleyicisi olan bedensel duyumların (çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi) laboratuvar ortamında veya hayali olarak kontrollü biçimde deneyimlenmesini sağlayan interoseptif maruz bırakma (exposure). Nörobiyolojik düzeyde, bu maruz bırakma seansları amigdalanın korku koşullanmasını söndürmesini (extinction) ve ventromedial prefrontal korteksin (vmPFC) limbik sistemi yeniden regüle etmesini sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'panic' (Yunanca panikon: Pan'dan doğan ani korku) + 'control' (Latince contra-rotulus: kaydı denetlemek) + 'treatment' (Latince tractare: çekmek, iyileştirmek üzere ele almak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genel Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) protokolleri ile sıklıkla karıştırılır; ancak standart BDT genel anksiyete veya depresyonu hedefleyebilirken, Panik Kontrol Tedavisi özellikle panik bozukluğun somatik ve interoseptif döngülerine odaklanan spesifik, modüler bir protokoldür.
Keşfetmeye Devam Edin
Panik Bozukluk
Panik Bozukluk
Panic Disorder (PD)
Tekrarlayan, beklenmedik panik ataklar ve bu atakların geleceğine dair sürekli bir kaygı ya da davranışsal kaçınma ile karakterize edilen ruhsal bozukluk.
İncele
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi
Cognitive Behavior Therapy (CBT)
Biliş ve öğrenme teorilerini entegre ederek uyumsuz düşünce süreçlerini ve sorunlu davranışları yeniden yapılandırmayı hedefleyen kanıta dayalı bir psikoterapi ekolü.
İncele
Amigdala
Amigdala
Amygdala
Temporal lobun derinlerinde yer alan, limbik sistemin kritik bir bileşeni olup duygusal işleme, tehdit algısı ve korku koşullanmasında merkezi rol oynayan badem şeklindeki nükleer kompleks.
İncele