Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İn Vivo Maruz Bırakma

İn Vivo Exposure

Tanım

Fobi, OKB ve kaygı bozukluklarının tedavisinde, danışanın kaygı uyandıran uyarıcılarla güvenli ve kontrollü bir şekilde gerçek dünyada doğrudan yüzleştirildiği maruz bırakma terapisi türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Köpek fobisi olan bir danışanın, terapisti eşliğinde önce uzaktan bir köpeği izlemesi, seanslar ilerledikçe mesafeyi kısaltması, nihayetinde ise köpeğe dokunması ve bu esnada diyafram nefesi gibi kaygı düşürücü teknikleri uygulaması.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve davranışçı terapilerde temel dayanak noktası, sönme (extinction) mekanizması ve klasik koşullanma ilkeleridir. Danışan, korkulan uyarıcıyla (örneğin uçak korkusu olan birinin havalimanına gitmesi) kaçınma tepkisi vermeden kaldığında, amigdalanın tetiklediği korku tepkisinin zamanla habitüasyon (alışma) yoluyla azaldığını deneyimler. Bilişsel davranışçı perspektifte bu süreç, felaketleştirme inançlarının çürütülmesine ve öz-yeterlilik algısının pekişmesine zemin hazırlar. Süreç boyunca fizyolojik uyarılma yüksek sevecede başlar ancak kaçınma davranışı engellendiği için beyin yeni bir güvenlik ve nöral kodlama öğrenir.

Etimoloji

Latince 'in' (içinde, üzerinde) + 'vivus' (canlı, yaşam) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; tam anlamıyla 'canlı halde, gerçek yaşam koşullarında' karşılığına gelir.

Karıştırmayın

İmajinal maruz bırakma (imaginal exposure) ile karıştırılır; imajinal yöntemde danışan korkulan durumu zihninde canlandırırken, in vivo maruz bırakmada uyarıcı gerçek dünyada fiziksel olarak mevcuttur.

Keşfetmeye Devam Edin

Maruz Bırakma Terapisi

Exposure Therapy

Anksiyete bozukluklarının tedavisinde kullanılan; bireyin korkulan uyaranla kontrollü, sistematik ve yinelenen biçimde yüzleştirilmesini amaçlayan kanıt temelli bir davranışçı terapi yöntemidir.

İncele

Sönme

Extinction

Klasik veya edimsel koşullanmayla kazanılmış bir davranışın veya tepkinin, pekiştirecin veya koşulsuz uyarıcının sürekli olarak geri çekilmesi sonucunda zamanla zayıflaması ve ortadan kalkması süreci.

İncele

Kaçınma Davranışı

Avoidance Behavior

Bireyin hoş olmayan, acı veren veya tehdit edici durumlar, uyaranlar ve olaylarla karşılaşmaktan kaçınmasını ya da bunları önlemesini sağlayan her türlü eylem veya eylem dizisidir.

İncele