Rasyonel-ekonomik İnsan
Rational-economic Man
Tanım
Bireylerin potansiyel sonuçları rasyonel bir süzgeçten geçirerek tamamen kendi çıkarları doğrultusunda kusursuz ve mantıksal kararlar aldığını varsayan klasik ekonomik ve psikolojik model.
Örnek Vaka / Uygulama
Borsada ani bir düşüş yaşandığında rasyonel-economic man modelindeki bir yatırımcının panik yapmadan portföyünü soğukkanlılıkla yeniden optimize etmesi beklenirken, gerçek insan nörobiyolojisi amigdala tepkisiyle 'kaç ya da savaş' moduna girerek zararına hisse senedi satışı (panik satış) gerçekleştirir.
Derin Analiz
Klasik ekonomi ve erken dönem siyaset felsefesinin temel yapı taşlarından biri olan bu kavram, insan zihnini kusursuz bir optimizasyon makinesi olarak ele alır. Bu modelde karar verici; tam bilgiye sahip, olasılıkları hatasız hesaplayabilen ve duygusal dalgalanmalardan arınmış bir aktördür. Ancak bilişsel bilimler, davranışsal iktisat ve nöropsikoloji alanındaki modern ampirik bulgular, insan rasyonelliğinin 'sınırlı rasyonellik' (bounded rationality) ile malul olduğunu, sezgisel kestirimlerin (heuristics) ve bilişsel yanlılıkların (cognitive biases) karar mekanizmalarını saf mantıktan ziyade duygusal temelde şekillendirdiğini kanıtlamıştır.
Etimoloji
Latince 'rationalis' (akla dayanan, mantıksal) ve 'oeconomicus' (hane yönetimi/ekonomi) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sınırlı rasyonellik (bounded rationality) ile karıştırılır; sınırlı rasyonellik insanın bilgi işlem kapasitesinin ve zamanının kısıtlı olduğunu savunurken, rasyonel-ekonomik insan kusursuz ve sınırsız bir mantıksal kapasiteye atıfta bulunur.
Keşfetmeye Devam Edin
Sınırlı Rasyonellik
Sınırlı Rasyonellik
Bounded Rationality
Bireylerin karar verme sürecinde bilgi eksikliği, bilişsel kapasite sınırları ve çevresel karmaşıklıklar nedeniyle ideal olarak en rasyonel olanı değil, mevcut kısıtlar altında 'yeterince iyi' olanı seçmesini ifade eden karar alma modeli.
İncele
Davranışsal İktisat
Davranışsal İktisat
Behavioral Economics
Bilişsel önyargıların, sezgisel karar alma süreçlerinin ve psikolojik değişkenlerin ekonomik davranışları nasıl şekillendirdiğini inceleyen disiplinler arası alan.
İncele