Sağduyu Psikolojisi
Commonsense Psychology
Tanım
Empirik laboratuvar veya klinik araştırmalardan ziyade, sıradan günlük deneyimlerden ve halk bilincinden türetilen psikolojik meselelere dair sezgisel fikirler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir yöneticinin, 'İnsanlar sadece para için çalışır, başka motivasyonları olamaz' şeklindeki ampirik kanıttan yoksun ama sezgisel olarak doğru gibi gelen inancı sağduyu psikolojisinin tipik bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Sağduyu psikolojisi, bireylerin kendi zihinsel süreçlerini ve başkalarının davranışlarını açıklamak, tahmin etmek ve anlamlandırmak için kullandığı informel teoriler silsilesidir. Bilişsel bilimler ve sosyal psikoloji bağlamında, insanların sosyal dünyayı navigasyon etmesini sağlayan sezgisel bir çerçeve sunar. Bilimsel psikolojiden temel ayrımı, sistematik gözlem, hipotez test etme ve kontrollü deneyler yerine bilişsel kestirmelere (heuristics) ve kültürel varsayımlara dayanmasıdır. Bu durum sıklıkla doğrulama yanlılığına (confirmation bias) ve geriye dönük bilme yanılsamasına (hindsight bias) zemin hazırlar.
Etimoloji
İngilizce 'common' (ortak, genel) + 'sense' (duyu, sezgi, akıl) ve Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) + 'logia' (bilim, çalışma) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Halk psikolojisi (folk psychology) ile sıklıkla eş anlamsız kullanılır; ancak halk psikolojisi daha çok zihin kuramı (theory of mind) bağlamında niyetleri ve inançları atfetme mekanizmalarını incelerken, sağduyu psikolojisi daha geniş bir popüler inanç yelpazesini kapsar.