Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Saldırganla Özdeşleşme

İdentification With The Aggressor

Tanım

Bireyin, kendisine tehdit oluşturan ya da başa çıkamayacağı kadar güçlü bir saldırganın özelliklerini, davranışlarını veya tutumlarını bilinçdışı olarak benimseyerek onunla bütünleşmesi savunma mekanizmasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Yıllarca okulda zorbalığa uğrayan bir çocuğun, bir süre sonra daha zayıf akranlarına karşı son derece baskıcı, alaycı ve saldırgan tutumlar sergilemeye başlaması; saldırganın gücünü içselleştirerek kendi kırılganlığını maskeleme çabasının somut bir yansımasıdır.

Derin Analiz

Psikanalitik kuramın temel savunma mekanizmalarından biri olan bu süreç, özellikle çaresizlik ve ezilme korkusunun yarattığı kaygıyla başa çıkmak için devreye girer. Ego, dışarıdan gelen tehlikeyi etkisiz kılmak adına öznenin konumunu saldırganın konumuyla değiştirir; böylece 'kurban' rolünden 'fail' rolüne geçiş simüle edilerek travmatik kontrol kaybı hissi telafi edilir. Sadece rehine durumlarında veya aşırı zorlayıcı toplama kampı koşullarında değil, aynı zamanda gelişimsel olarak Oidipal dönemin sonunda çocuğun ebeveyn rakipleriyle özdeşleşmesinde de görülür.

Etimoloji

Latince 'identificare' (aynı kılmak, -özdeş kılmak) ve 'aggressor' (saldıran, üzerine atılan) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; psikanalitik literatüre Anna Freud tarafından kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Stokholm Sendromu ile karıştırılabilir; ancak Stokholm sendromu genellikle rehin alan kişiye karşı sempati duyulması ve hayatta kalma odaklı duygusal bir bağ kurulması iken, saldırganla özdeşleşme saldırganın davranış kalıplarını ve gücünü doğrudan taklit etme/benimseme üzerine kurulu yapısal bir savunma mekanizmasıdır.