Salınan Davranış
Emitted Behavior
Tanım
Herhangi bir belirgin dış uyarıcıya bağımlı olmaksızın, organizmanın kendi içsel dinamikleriyle ortaya koyduğu doğal tepki veya edim.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamındaki bir Skinner kutusunda bulunan aç bir güvercinin, ortama herhangi bir yem veya ışık uyarısı verilmediği halde, rastlantısal olarak gagasını duvara vurması veya etrafta gezinmesi salınan davranışa örnektir. Bu davranış, daha sonra pekiştirilerek bir edimsel tepkiye dönüşebilir.
Derin Analiz
Davranışçı psikoloji ve edimsel koşullama (operant conditioning) literatüründe, salınan davranış (emitted behavior), Skinnerci yaklaşımın temel yapı taşlarından biridir. Uyarılan tepkinin (respondent behavior) aksine, bu davranış türü bilinen bir uyarıcı tarafından tetiklenmez; aksine organizmanın çevreye müdahale etme, onu keşfetme veya içsel motivasyonlarını dışa vurma kapasitesinin bir ürünüdür. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür davranışların arkasında bazal gangliya devreleri, dopaminerjik ödül yolları ve prefrontal korteksin planlama merkezleri yer alır. Dışsal bir tetikleyici aramak yerine, organizmanın o anki içsel durumunun, homeostatik dengesinin ve geçmiş öğrenme yaşantılarının stochastik (olasılıksal) bir sonucu olarak belirdiği kabul edilir.
Etimoloji
Latince 'emittere' (dışarı göndermek, fırlatmak, salmak) fiilinden türetilmiştir. 'e-' (dışarı, -den) ve 'mittere' (göndermek) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Uyarılan tepki (respondent behavior) ile sıklıkla karıştırılır. Uyarılan tepki, klasik koşullanmada olduğu gibi belirli ve tanımlanabilir bir dış uyarıcıya (örn. gözü açan ışık, dize vuran çekiç) doğrudan ve zorunlu bir yanıt olarak ortaya çıkarken; salınan davranışta tetikleyici dışsal değil, organizmanın o anki kendiliğindendir.