Sarhoşluk Savunması
İntoxication Defense
Tanım
Suç işlendiği sırada failin alkol veya psikoaktif madde etkisinde olduğunu öne sürerek cezai ehliyeti ortadan kaldırmayı veya hafifletmeyi amaçlayan yasal savunma stratejisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir barda içkisine bilgisi dışında ağır bir yatıştırıcı katılan bir bireyin, dışarı çıktıktan sonra gaiplik haliyle istem dışı bir suça karışması durumunda adli psikiyatri uzmanları 'istem dışı sarhoşluk savunması' (involuntary intoxication defense) mekanizmasını işletmek üzere bilirkişi raporu düzenler.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve ceza hukuku kesişim kümesinde yer alan sarhoşluk savunması, failin suç anındaki zihinsel durumunu ('mens rea' yani kusur yeteneği) inceleme altına alır. Madde kullanımının iradî olup olmaması hukuki neticeyi kökten değiştirir. İradî olmayan (istem dışı) sarhoşluk durumlarında, kişinin muhakeme yeteneği kendi kusuru olmaksızın zedelendiği için cezai sorumluluk tamamen ortadan kalkabilir. Buna karşın iradî sarhoşlukta, failin madde kullanırken gösterdiği ihmal veya bilerek durumun kontrolünü kaybetme hali göz önünde bulundurulur; bu bağlamda suçun tasarlanarak (premeditation) işlenip işlenmediği tartışmaya açılır veya ceza indirimine giden hafifletici bir sebep (mitigating factor) olarak değerlendirilir.
Etimoloji
Latince 'intoxicare' (zehirlemek, zehirle doldurmak) kökünden türetilmiş 'intoxication' (zehirlenme/sarhoşluk) ile Latince 'defensio' (savunma, koruma) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Akıl hastalığı savunması (insanity defense) ile sıklıkla karıştırılır; ancak akıl hastalığı kronik ve kalıcı bir psikopatolojik bozukluğa dayanırken, sarhoşluk savunması geçici ve dış kaynaklı bir madde etkisine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Cezai Ehliyet
Criminal Responsibility
Bir sanığın, üzerine atılı suçu işlediği sırada fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiile göre davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olması durumu.
İncele
Azaltılmış Sorumluluk
Diminished Responsibility
Suç failinin eylem sırasındaki zihinsel anomalileri nedeniyle tam cezai ehliyete sahip olmadığını savunan ve cezai sorumluluğu hafifleten bir hukuki savunma biçimi.
İncele