Sistematik Olmayan Varyans
Unsystematic Variance
Tanım
Bireylerin zaman içinde gösterdiği verilerin tesadüfi veya rastgele dalgalanmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir bilişsel terapi yönteminin depresyon skorları üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırmada, katılımcıların test gününde yaşadıkları anlık kişisel stresler, uykusuzluk veya test ortamındaki ani bir ses gibi bağımsız değişkenle ilişkisiz rastgele etkenler, puanlarında dalgalanmalara yol açar. İşte bu tesadüfi dalgalanmalar dizisi, sistematik olmayan varyans olarak adlandırılır.
Derin Analiz
Araştırma metodolojisinde ve istatistiksel analizde, ölçülen değişken üzerindeki kontrol edilemeyen veya öngörülemeyen etkenlerin yarattığı gürültüyü ifade eder. Sistematik varyans bağımsız değişkenin manipülasyonundan kaynaklanırken, bu varyans ölçüm hataları, bireysel farklar, yorgunluk, dikkat dalgalanmaları veya çevresel anlık çeldiriciler gibi deneysel kontrolün dışındaki rastgele faktörlerden beslenir. İstatistiksel testlerin gücünü (statistical power) doğrudan etkiler; hata teriminin (error term) büyüklüğünü belirleyerek hipotez testlerindeki anlamlılık düzeyini (p-değeri) dolaylı yoldan manipüle eder. Deneysel tasarımlarda bu varyansın minimize edilmesi, etki büyüklüğünün (effect size) net bir şekilde gözlemlenebilmesi için zorunludur.
Etimoloji
İngilizce 'un-' (olumsuzluk eki) + 'systematic' (sistematik, düzenli) ve Latince 'variantia' (değişkenlik, farklılaşma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sistematik varyans ile sıklıkla karıştırılır. Sistematik varyans deneysel müdahalenin veya bilinen dışsal değişkenlerin yarattığı öngörülebilir değişimken, sistematik olmayan varyans tamamen rastgele ve hata kaynaklıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Hata Varyansı
Hata Varyansı
Error Variance
Ölçülen puanlardaki, bağımlı değişkeni etkileyen ancak bağımlı veya kontrollü bağımsız değişkenler dışındaki dışsal etkenlerden kaynaklanan rastgele dalgalanma ve değişkenlik miktarı.
İncele