Şizo-
Schizo- (schiz-)
Tanım
Bölünme, yarılma veya yarık durumunu belirten, özellikle psikopatoloji terminolojisinde zihinsel süreçlerin parçalanmasını ifade etmek için kullanılan birleştirici ön ek.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, hastanın düşünce akışında mantıksal bağların kopması, duygulanım ile ifade edilen içeriğin uyuşmaması (uygunsuz duygulanım) durumları değerlendirilirken şizo- önekiyle türetilen terimler (örn. şizotipal, şizoid) hastanın premorbid kişilik özelliklerini ve yapısal bölünme eğilimlerini betimlemek için kullanılır.
Derin Analiz
Nöropsikiyatri ve klinik psikolojide bu kök, entelektüel, duygusal ve davranışsal işlevlerin bütünlüğünü yitirerek parçalanmasını niteleyen bir çatı kavram görevi görür. Eugen Bleuler'in 20. yüzyılın başlarında 'şizofreni' kavramını formüle ederken kullandığı bu yapı, zihnin birincil işlevleri arasındaki uyumun kopmasını ( dissociation/splitting ) ifade eder. Beyin mimarisindeki alt devrelerin senkronize çalışamaması veya nöral ağlar arası entegrasyon kusurları, etimolojik olarak bu kökle tanımlanan klinik tablonun altyapısını oluşturur. DSM-5 sınıflandırmalarında doğrudan bir tanı kategorisi olmamakla birlikte, şisofrenspektrum bozukluklarının isimlendirilmesinde temel morfolojik yapı taşıdır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'schizein' (σχίζειν - bölmek, yarmak, ayrıştırmak) fiilinden türetilmiş bir birleşik biçim öneki.
Karıştırmayın
Dissosiyasyon (çözülme) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; ancak dissosiyasyon daha çok kimlik veya bilincin entegrasyon kaybını ifade ederken, şizo- kökenli yapılar daha kökensel bir bilişsel ve duygusal parçalanmayı imler.
Keşfetmeye Devam Edin
Şizofreni
Şizofreni
Schizophrenia
Düşünce, duygu ve davranış alanlarında belirgin disintegrasyon, gerçeği değerlendirme yetisinde kayıp ve işlevsellik düşüşüyle karakterize kronik psikotik bozukluk.
İncele
Şizoid Kişilik Bozukluğu
Şizoid Kişilik Bozukluğu
Schizoid Personality Disorder
Sosyal ilişkilerden sürekli kaçınma, duygusal dışavurumda kısıtlılık ve yakın ilişki kurma arzusunun yokluğuyla karakterize kronik kişilik bozukluğu.
İncele
Şizotipal Kişilik Bozukluğu
Şizotipal Kişilik Bozukluğu
Schizotypal Personality Disorder
Şizofreninin tipik şiddetine ulaşmayan; bilişsel ve algısal çarpıtmalar, büyüsel düşünceler, tuhaf davranışlar ve derin sosyal izolasyonla karakterize kronik bir kişilik bozukluğudur.
İncele