Sol Sansürleme
Left Censoring
Tanım
Bir olay zamanı analizinde, çalışmadaki bazı katılımcıların hedeflenen olayı gözlem penceresi başlamadan önce zaten deneyimlemiş olmasından ötürü tam başlama zamanının bilinememesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Lise öğrencilerinde madde bağımlılığı başlama yaşını inceleyen on yıllık longitudinal bir çalışmada, araştırmacı öğrencileri 9. sınıfta (14 yaşında) takibe alır. Ancak örneklemdeki bazı öğrenciler 9. sınıfa gelmeden önce zaten madde kullanmaya başlamıştır. Bu öğrencilerin tam başlama yaşı bilinmediği için veri seti sol sansürlenmiştir.
Derin Analiz
Hayatta kalma analizi (survival analysis) ve olay öyküsü modellemesinde karşılaşılan kritik bir metodolojik sınırlılıktır. Araştırmacı, katılımcıları izlemeye başladığı andan (t0) önce, ilgilenilen olayın (örneğin ilk sigara kullanımı, panik atak başlangıcı veya kronik bir hastalığın nüksü) çoktan gerçekleşmiş olduğu alt gruplarla karşılaşabilir. Bu durumda tam zamanlı veri elde edilemez; bilinen tek şey, olayın gözlem başlangıcından daha önceki bir tarihte meydana geldiğidir. Kaplan-Meier tahmincileri veya Cox orantısal tehlike modelleri kurulurken bu tip veriler göz ardı edilirse veya standart ortalamalarla işleme alınırsa, tahmin sapmaları (estimation bias) kaçınılmaz hale gelir. Parametrik olmayan maksimum olabilirlik (maximum likelihood) yöntemleri veya imputasyon teknikleri bu veri kaybını telafi etmek için devreye sokulur.
Etimoloji
İngilizce 'left' (sol, başlangıç tarafı) ve Latince 'censere' (değerlendirmek, kaydetmek) kökünden türetilen 'censoring' (sansürleme/veri kısıtlama) terimlerinin birleşiminden oluşur; istatistik literatüründe veri setinin başlangıç sınırındaki gözlem eksikliğini ifade eder.
Karıştırmayın
Sağ sansürleme (right censoring) ile sıklıkla karıştırılır; sağ sansürlemede olay gözlem süresi bitene kadar gerçekleşmezken, sol sansürlemede olay gözlem süreci başlamadan çoktan gerçekleşmiştir.
Keşfetmeye Devam Edin
Modelleme Etkisi
Modelleme Etkisi
Modeling Effect
Katılımcının, deneycinin örtük ipuçlarını veya olası tepkilerini farkında olmadan taklit ederek kendi yanıtlarını bu yönde şekillendirdiği bir deneysel hata kaynağı.
İncele
Örneklem Birimi
Örneklem Birimi
Sampling Unit
Bir anakütleden (popülasyondan) örneklem oluşturmak üzere seçilen tekil eleman veya birimlerin bütünü.
İncele
Geçerlilik Kontrolü
Geçerlilik Kontrolü
Validity Check
Bir veri setinin hatalardan arınmış olduğunu ve önceden belirlenmiş kural veya standartlara uyduğunu doğrulamak amacıyla manuel ya da yazılım yardımıyla gerçekleştirilen denetim süreci.
İncele
Agregasyon Problemleri
Agregasyon Problemleri
Aggregation Problems
Bireysel düzeydeki etkilerin, kurumsal veya grup düzeyindeki verilerle analiz edildiğinde gözden kaçması veya hatalı şekilde gruba atfedilmesi durumu.
İncele