Sol Sansürleme
Left Censoring
Tanım
Bir olay zamanı analizinde, çalışmadaki bazı katılımcıların hedeflenen olayı gözlem penceresi başlamadan önce zaten deneyimlemiş olmasından ötürü tam başlama zamanının bilinememesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Lise öğrencilerinde madde bağımlılığı başlama yaşını inceleyen on yıllık longitudinal bir çalışmada, araştırmacı öğrencileri 9. sınıfta (14 yaşında) takibe alır. Ancak örneklemdeki bazı öğrenciler 9. sınıfa gelmeden önce zaten madde kullanmaya başlamıştır. Bu öğrencilerin tam başlama yaşı bilinmediği için veri seti sol sansürlenmiştir.
Derin Analiz
Hayatta kalma analizi (survival analysis) ve olay öyküsü modellemesinde karşılaşılan kritik bir metodolojik sınırlılıktır. Araştırmacı, katılımcıları izlemeye başladığı andan (t0) önce, ilgilenilen olayın (örneğin ilk sigara kullanımı, panik atak başlangıcı veya kronik bir hastalığın nüksü) çoktan gerçekleşmiş olduğu alt gruplarla karşılaşabilir. Bu durumda tam zamanlı veri elde edilemez; bilinen tek şey, olayın gözlem başlangıcından daha önceki bir tarihte meydana geldiğidir. Kaplan-Meier tahmincileri veya Cox orantısal tehlike modelleri kurulurken bu tip veriler göz ardı edilirse veya standart ortalamalarla işleme alınırsa, tahmin sapmaları (estimation bias) kaçınılmaz hale gelir. Parametrik olmayan maksimum olabilirlik (maximum likelihood) yöntemleri veya imputasyon teknikleri bu veri kaybını telafi etmek için devreye sokulur.
Etimoloji
İngilizce 'left' (sol, başlangıç tarafı) ve Latince 'censere' (değerlendirmek, kaydetmek) kökünden türetilen 'censoring' (sansürleme/veri kısıtlama) terimlerinin birleşiminden oluşur; istatistik literatüründe veri setinin başlangıç sınırındaki gözlem eksikliğini ifade eder.
Karıştırmayın
Sağ sansürleme (right censoring) ile sıklıkla karıştırılır; sağ sansürlemede olay gözlem süresi bitene kadar gerçekleşmezken, sol sansürlemede olay gözlem süreci başlamadan çoktan gerçekleşmiştir.