Sosyal Baskınlık Yönelimi
Social Dominance Orientation (SDO)
Tanım
Gruplar arası eşitsizlikleri meşru gören ve toplumsal hiyerarşik yapıları destekleyen, bireylerin sahip olduğu kalıtsal ve durumsal kişilik eğilimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek SDO skoruna sahip bir şirket yöneticisinin, işe alım süreçlerinde dezavantajlı grupların sistemsel olarak geride bırakılmasını 'doğal bir rekabet ve hiyerarşi' olarak değerlendirip bu durumu adil bulması.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve siyaset psikolojisi ekseninde incelenen Sosyal Baskınlık Yönelimi (SDO), bireylerin grup temelli hiyerarşileri ne ölçüde desteklediğini ölçen temel bir ideolojik tutum bileşenidir. Felicia Pratto ve James Sidanius tarafından 1994 yılında literatüre kazandırılan bu kavram, bireylerin iç grup (in-group) üstünlüğünü dış grup (out-group) aleyhine savunma eğilimini inceler. SDO, yüksek düzeyde olan bireylerde meritokrasi mitine güçlü bir inanç, önyargı, etnik merkezcilik ve sağcı otoriterlik ile pozitif korelasyon gösterirken; düşük düzeyde olanlarda ise egaliter (eşitlikçi) politikalar, insan hakları ve sosyal adalet savunuculuğu ön plandadır. Nörokognitif düzeyde, tehdit algısı ve sosyal kategori işlemleme mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'socialis' (topluma/arkadaşa ait) + 'dominatio' (egemenlik, efendilik) ve yönelme anlamına gelen 'orientatio' kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Önyargı
Önyargı
Prejudice
Herhangi bir nesnel deneyim veya kanıta dayanmaksızın, bir bireye ya da gruba yönelik peşinen geliştirilen olumsuz tutum ve inanç sistemi.
İncele