Sosyal Dominans Teorisi
Social Dominance Theory (SDT)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Çok uluslu bir şirkette terfi süreçleri incelenirken, üst düzey yönetim pozisyonlarının belirli bir demografik grupta yoğunlaşması ve bu durumun 'o grubun daha çalışkan veya liderlik vasıflarına doğal olarak sahip olduğu' yönündeki örtük inançlarla (hiyerarşi meşrulaştırıcı mit) savunulması, SDT'nin kurumsal düzeydeki işleyişine somut bir örnektir.
Derin Analiz
Sosyal Dominans Teorisi (SDT), bireylerin grup içi üstünlük sağlama eğilimlerini, kurumsal pratikleri ve kültürel ideolojileri makro ve mikro düzeyde ele alır. Felicia Pratto ve James Sidanius tarafından formüle edilen bu model, insan toplumlarının sistematik olarak yaş, cinsiyet ve rastgele oluşturulmuş grup kategorilerine göre hiyerarşik yapılar kurma eğiliminde olduğunu öne sürer. Bu hiyerarşinin sürdürülebilmesi için 'hiyerarşi meşrulaştırıcı mitler' (hierarchy-legitimizing myths) adı verilen ideolojik araçlar kullanılır. Meritokrasi, ırkçılık veya cinsiyetçilik gibi bu mitler, alt ve üst gruplar arasındaki eşitsizliği doğal, kaçınılmaz ve hak edilmiş gibi göstererek toplumsal çatışmayı en aza indirir. SDT; bireysel sosyal dominans yönelimi (SDO) ile kurumsal ayrımcılığın kesişim kümesinde ampirik olarak test edilen dinamik bir teoridir.
Etimoloji
Latince 'socialis' (topluma/gruba ait) ve 'dominantia' (egemenlik, üstünlük) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sosyal Kimlik Teorisi (SIT) ile sıkça karıştırılır. SIT, bireylerin kendi gruplarını kayırma ve olumlu kimlik kurma motivasyonlarına odaklanırken; SDT, özellikle gruplar arası baskının, güç asimetrisinin ve kurumsal eşitsizliğin sürdürülmesini sağlayan makro-yapısal ideolojileri inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Bedava Yükçü
Bedava Yükçü
Free Rider
Ortak bir amaca veya gruba hiçbir katkı sağlamadığı veya çok az katkı sağladığı hâlde, diğer üyelerle eşit oranda fayda elde eden birey.
İncele
Yaşlı Konuşması
Yaşlı Konuşması
Elderspeak
Genç bireylerin, yaşlı yetişkinlerle iletişim kurarken bilinçsiz veya örtük yaşlılık kalıp yargılarıyla konuşma hızını yavaşlatması, ses tonunu yükseltmesi, cümleleri basitleştirmesi ve küçültücü ekler ya da hitaplar kullanması.
İncele
Gayrimeşruluk
Gayrimeşruluk
İllegitimacy
Ebeveynlerinin doğum anında yasal olarak evli olmaması durumunu ifade eden sosyolojik ve hukuki statü; ayrıca mantığa veya kurallara aykırılık durumu.
İncele
İzleyici Etkisi
İzleyici Etkisi
Audience Effect
Bireyin gerçekleştirdiği eylemin, başka bireylerin (seyircilerin) fiziksel varlığı nedeniyle nicelik veya nitelik açısından değişime uğraması durumu.
İncele