Sosyal Rol
Social Role
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kariyerinde başarılı bir yönetici olan bir bireyin, akşam evde hastalanan yaşlı ebeveynine bakıcılık yapmaya başladığında, iş yerindeki otoriter ve rasyonel 'yönetici' rolünden, şefkatli ve fedakâr 'bakım veren' rolüne geçiş yapması ve bu iki rolün gerekliliklerini dengelemekte zorlanması.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve sosyoloji kesişiminde yer alan bu kavram, bireylerin toplumsal yapı içerisindeki işlevsel konumlarını ve bu konumlara atfedilen normatif beklentileri inceler. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, bireyin benlik algısını (self-concept) ve kimlik gelişimini doğrudan şekillendirir. Rol teorisi (role theory), insan davranışının büyük ölçüde bu beklentiler tarafından yönlendirildiğini öne sürer. Bireyler, üstlendikleri rollere (ebeveyn, çalışan, vatandaş vb.) adapte olurken içselleştirme (internalization) süreçlerinden geçerler. Rol çatışması (role conflict) veya rol belirsizliği (role ambiguity) gibi durumlar ise klinik düzeyde anksiyete, stres ve uyum bozukluklarına zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Latince 'rota' (tekerlek izi, araba izi) sözcüğünden türetilen ve tiyatro oyuncularının sahnede üstlendiği karakteri ifade eden Fransızca 'rôle' kelimesinden gelmektedir.
Karıştırmayın
Sosyal statü ile sıklıkla karıştırılır; statü bireyin toplumsal hiyerarşideki konumu veya rütbesi iken, rol o konumla ilişkili olarak yapılması beklenen eylemler bütünüdür.
Keşfetmeye Devam Edin
Rol Çatışması
Rol Çatışması
Role Conflict
Bireyin üstlendiği sosyal veya mesleki rollerin birbiriyle çelişen beklentiler üretmesi sonucu yaşadığı gerilim ve uyum bozukluğu durumu.
İncele
Sosyal Norm
Sosyal Norm
Social Norm
Belirli bir bağlamda hangi davranışların tipik ve uygun kabul edildiğini belirleyen, toplumsal olarak uzlaşılmış standartlar bütünü.
İncele