Rol Teorisi
Role Theory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Gün içinde aynı anda hem yönetici, hem ebeveyn, hem de evlat olan bir bireyin, iş yerindeki otoriter ve mesafeli rol gereksinimleriyle evdeki şefkatli ve fedakar ebeveyn rolü arasında bocalayarak rol çatışması yaşaması ve bu durumun tükenmişlik sendromuna zemin hazırlaması.
Derin Analiz
Rol teorisi, insan davranışını dramaturjik bir metafor üzerinden inceler; toplum büyük bir sahncedir ve bireyler bu sahnede belirli senaryoları, normları ve beklentileri içselleştirerek oynarlar. Sosyal psikoloji ve sosyoloji kesişiminde konumlanan bu yaklaşım, bireyin öz kimliği ile üstlendiği yapısal roller arasındaki dinamik etkileşimi inceler. Bireyler rollerini icra ederken karşılıklı bir değişim ilişkisi ve bağımlılık ağı kurarlar; bu da sosyal koordinasyonun temelini oluşturur. Rol çatışması, rol belirsizliği ve rol karmaşası gibi patolojik veya uyumsuz durumlar, bireyin üstlendiği birden fazla rolün gerekçelerinin birbiriyle çelişmesi neticesinde ortaya çıkarak klinik düzeyde kaygı ve stres üretebilir.
Etimoloji
Fransızca 'rôle' [tiyatroda oyuncunun ezberlediği kâğıt, rol] sözcüğünden evrilmiş olup, sosyolojik ve psikolojik bağlamda bireylerin toplumsal konumlarına istinaden sergiledikleri kalıplaşmış davranış repertuvarını ifade eder.
Karıştırmayın
Sosyal Kimlik Teorisi (kişiliğin grup üyeliklerinden türetilen yönüne odaklanır, rol teorisi ise yapısal beklentiler ve görev dağılımlarına odaklanır).
Keşfetmeye Devam Edin
Etnik Grup
Etnik Grup
Ethnic Group
Ortak tarih, kültür, dil, din ve kolektif kimlik unsurlarını paylaşan, üyelerinin kendilerini diğer gruplardan farklılaştırdığı sosyal topluluk.
İncele
Uzaklaşma Grubu
Uzaklaşma Grubu
Dissociative Group
Bireyin değerlerini, tutumlarını ve davranış biçimlerini benimsemekten kaçındığı, üyesi olmaktan imtina ettiği veya aidiyet kurmayı reddettiği sosyal referans grubu.
İncele
Duygusal Bulaşma
Duygusal Bulaşma
Emotional Contagion
Bir duygunun veya duygusal durumun, bireyler arası etkileşim yoluyla bir kişiden veya küçük bir gruptan diğerlerine hızla ve bilinç dışı bir şekilde yayılması süreci.
İncele
MODE Teorisi
MODE Teorisi
MODE Theory
Tutum-davranış tutarlılığını, bireylerin eylemleri üzerinde ne derece düşündüğüne (deliberation) bağlı olarak açıklayan çift süreçli bir sosyal psikoloji teorisidir.
İncele