MODE Teorisi
MODE Theory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir sürücünün önünde aniden duran bir araca çarpmamak için milisaniyeler içinde direksiyonu kırması (zaman fırsatı ve motivasyon eksikliği nedeniyle otomatik tutum/refleks temelli MODE süreci) ile yeni bir otomobil satın alırken aylarca güvenlik testlerini incelemesi (yüksek motivasyon ve zaman fırsatı ile bilinçli deliberation süreci) arasındaki fark.
Derin Analiz
Fazio tarafından geliştirilen MODE teorisi (Motivation and Opportunity as Determinants), tutumların davranışı yönlendirme mekanizmalarının iki farklı yoldan işlediğini öne sürer. İlk yol, yüksek motivasyon ve fırsatın olduğu durumlarda devreye giren kasıtlı ve analitik süreçtir (Theory of Reasoned Action benzeri); birey alternatifleri tartar, maliyet-kazanç analizi yapar. İkinci yol ise motivasyonun veya fırsatın (örneğin zaman darlığı,bilişsel yük) yetersiz olduğu durumlarda aktifleşen otomatik süreçtir. Bu durumda, hafızadaki erişilebilir tutumlar otomatik olarak tetiklenir, bireyin çevreyi algılama biçimini (yaklaşma veya kaçınma durumu olarak) dolaysız yoldan şekillendirir ve davranışı belirler. Teori, bilişsel ekonomi ile rasyonel karar verme arasındaki dengeyi nörobilişsel ve davranışsal düzeyde açıklar.
Karıştırmayın
Planlı Davranış Teorisi (Theory of Planned Behavior) ile sıklıkla karıştırılır; ancak Planlı Davranış Teorisi her koşulda rasyonel ve bilinçli bir karar verme süreci varsayarken, MODE teorisi otomatik ve bilinç dışı süreçlerin varlığını da kapsayan çift süreçli bir çerçeve sunar.
Keşfetmeye Devam Edin
Tutum-davranış Tutarlılığı
Attitude–behavior Consistency
Bir nesneye, kişiye veya duruma yönelik geliştirilen tutumun, o nesneye karşı sergilenen gözlenebilir davranışla örtüşme derecesi.
İncele
Bilişsel Yük
Cognitive Load
Belirli bir görevin yerine getirilmesi sırasında çalışma belleğinin maruz kaldığı zihinsel kaynak talebinin göreceli miktarı.
İncele