Sosyal Tünelleme
Social Tunneling
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir cerrahi operasyon sırasında cerrahın, asistanından gelen önemli bir uyarı sinyalini veya hastanın vital bulgularına dair sözel ikazı tamamen duymazdan gelerek sadece ameliyat sahasına odaklanması sosyal tünellemeye klinik bir örnektir.
Derin Analiz
Sosyal tünelleme, bilişsel kaynakların (özellikle işleyen belleğin ve dikkat kapasitesinin) tek bir hedefe ya da aşırı yüklenilen bir göreve kanalize edilmesiyle ortaya çıkar. Bilişsel ve nöropsikolojik açıdan, prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin sınırlı bant genişliği, çevresel uyarıcıların filtrelenmesine ve seçici dikkat mekanizmalarının aşırı daralmasına yol açar. Birey, görevi tamamlama baskısı altında hayatta kalma ya da performans odaklı bir 'tünel görüşü'ne girer; bu durum, sosyal etkileşimleri ve grup içi iletişimi işleme kapasitesini geçici olarak köreltir.
Etimoloji
İngilizce 'social' [toplumsal/sosyal, Latince *socialis*] ve 'tunneling' [tünelleme, *tünel* metaforundan türetilmiştir] kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Bilişsel tünelleme (cognitive tunneling) ile sıkça karıştırılır; bilişsel tünelleme genel olarak çevresel ve durumsal uyarıcılara (gösterge panelleri, görsel alarmlar) odaklanma daralmasını kapsarken, sosyal tünelleme spesifik olarak diğer insanlardan gelen sosyal ve sözel ipuçlarının göz ardı edilmesine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Tünelleme
Bilişsel Tünelleme
Cognitive Tunneling
Yüksek stres veya yoğun odaklanma koşullarında, bireyin dikkatini dar bir bilgi alanına sabitleyip çevresel ve ikincil uyarıcıları tamamen dışarıda bırakması durumu.
İncele
Seçici Dikkat
Seçici Dikkat
Selective Attention
Çevredeki zengin ve rekabetçi uyarıcı dizgesi arasından hedefe yönelik olanların filtrelenerek öne çıkarılması, iradesiz veya çevresel uyarıcıların ise bastırılması yetisidir.
İncele
Bilişsel Yük
Bilişsel Yük
Cognitive Load
Belirli bir görevin yerine getirilmesi sırasında çalışma belleğinin maruz kaldığı zihinsel kaynak talebinin göreceli miktarı.
İncele
Durumsal Farkındalık
Durumsal Farkındalık
Situation Awareness
Bireyin anlık çevresindeki unsurları algılaması, bunların anlamını kavraması ve gelecekteki durumlarını öngörebilmesi yetisidir.
İncele