Sözel Öncesi Yapı
Preverbal Construct
Tanım
Dil edinimi gerçekleşmeden önce biçimlendirilmiş, bireyin daha sonraki yaşam deneyimlerini kelimesel semboller olmaksızın anlamlandırmasını ve yorumlamasını sağlayan bilişsel şablon.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bir danışanın, hayatı boyunca otorite figürleriyle karşılaştığında mantıksal bir sebebi olmaksızın yoğun bir felç hissi yaşaması ve kaçınma davranışı göstermesi. Terapide, bu tepkinin henüz konuşmayı bile bilmediği dönemde temel bakım vericisinin ani ve öngörülemez tutumlarına karşı geliştirdiği sözel öncesi bir yapı ('dünya güvenli değil ve aniden tehdit gelebilir') temelinde şekillendiği anlaşılır.
Derin Analiz
George A. Kelly'nin Kişisel Yapı Kuramı (Personal Construct Theory) çerçevesinde ele alınan sözel öncesi yapı, erken dönem gelişim evrelerinde ve bebeklikte deneyimlenen örüntülerin zihinsel haritalarını ifade eder. Birey henüz kavramsal ya da sözel kapasiteye sahip değilken, duyusal-motor etkileşimler ve bağlanma dinamikleri yoluyla dünyayı kategorize etmeye başlar. Bu yapılar dilsel kodlara dökülmediği için bilinçdışı ya da implisit (örtük) bellek sistemlerine benzer şekilde işlev görür. Yetişkinlikte bile bireyin davranışlarını, korkularını veya ilişkisel kalıplarını derinden etkilemeye devam eder ancak dilin potansiyel kısıtlılığı veya analitik süzgeci nedeniyle doğrudan ifade edilmesi oldukça güçtür. Klinik pratikte, bu kökleşmiş yapıların çözümlenmesi sıradışı terapötik teknikler ve deneyimsel müdahaleler gerektirir.
Etimoloji
Latince 'prae-' (önce, önünde) + 'verbum' (kelime, söz) köklerinden türetilmiş 'preverbal' ile Latince 'consuere' (inşa etmek, kurmak) fiilinden gelen 'construct' kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Örtük bellek (implicit memory) ile sıklıkla karıştırılır; örtük bellek genel olarak anı ve beceri depolamayı kapsarken, sözel öncesi yapı Kelly'nin kuramında özel olarak deneyimleri yorumlama ve anlamlandırma şablonlarını ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Örtük Bellek
Örtük Bellek
İmplicit Memory
Geçmişteki deneyimlerin, bilinçli bir hatırlama çabası veya farkındalık olmaksızın davranışları ve performansları dolaylı olarak etkilediği uzun süreli bellek türü.
İncele